Đau vòm họng trên là bệnh gì? Khi nào cần đi khám?

Đau vòm họng trên là tình trạng gì?

Vòm họng trên (vòm mũi họng) là phần cao nhất của hầu họng, nằm ngay phía sau hốc mũi và phía trên lưỡi gà. Đây là ngã tư huyết mạch kết nối giữa đường thở phía trên và đường tiêu hóa, hô hấp phía dưới.

Khác với đau họng thông thường ở vùng họng miệng (nơi có thể nhìn thấy khi soi gương), cơn đau ở vòm họng trên nằm ở vị trí khuất sâu. Người bệnh thường cảm thấy đau rát, nhói hoặc khô ở vùng giao giữa mũi và họng. Cảm giác này tăng lên khi nuốt nước bọt, hít thở bằng mũi hoặc sau khi ngủ dậy. Do cấu trúc nằm sâu, các tổn thương tại đây cần được thăm khám bằng thiết bị nội soi chuyên dụng để chẩn đoán chính xác.

Các nguyên nhân phổ biến gây đau vòm họng trên

Niêm mạc vùng vòm họng trên rất nhạy cảm, dễ bị kích ứng bởi các yếu tố viêm nhiễm cục bộ hoặc các cơ quan lân cận:

Viêm vòm họng cấp hoặc mãn tính

Tình trạng viêm vòm họng xảy ra khi virus (cúm, adenovirus) hoặc vi khuẩn (liên cầu khuẩn) tấn công lớp niêm mạc vòm. Khi bị viêm cấp tính, vùng vòm họng sưng tấy, tiết nhiều dịch nhầy gây đau rát liên tục. Nếu không điều trị dứt điểm, bệnh dễ chuyển sang giai đoạn mãn tính, tái phát dai dẳng mỗi khi thời tiết thay đổi.

Hội chứng dịch mũi sau (Post-nasal drip)

Khi bạn bị viêm xoang hoặc viêm mũi dị ứng, các hốc xoang sẽ tăng tiết dịch mủ. Thay vì chảy ra ngoài, dịch viêm tích tụ và chảy sụt xuống thành sau họng qua lối vòm họng. Dịch mủ chứa vi khuẩn liên tục kích ứng, làm bào mòn niêm mạc tại đây, dẫn đến cảm giác đau rát đi kèm triệu chứng vướng đờm, khịt khạc liên tục.

Vòm họng trên dễ bị kích ứng bởi dịch viêm từ xoang mũi hoặc axit trào ngược từ dạ dày

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Hiện tượng trào ngược dạ dày gây đau họng là nguyên nhân lâm sàng rất phổ biến. Khi axit clohydric và các enzyme tiêu hóa từ dạ dày trào ngược lên thực quản, chúng có thể dâng cao đến tận vùng vòm mũi họng khi bạn nằm ngủ. Axit làm bỏng rát, viêm loét niêm mạc vòm họng, khiến người bệnh thức dậy với cảm giác đắng miệng, khô họng và đau rát vòm họng trên.

Viêm VA ở người lớn

VA là tổ chức lympho ở vòm họng có nhiệm vụ ngăn chặn vi khuẩn. Dù thường teo nhỏ khi trưởng thành, tổ chức này vẫn có thể tồn tại ở một số người lớn và bị viêm nhiễm ngược dòng, gây sưng nề, cản trở đường thở và tạo ra cơn đau âm ỉ sâu bên trong.

Cảnh báo nguy cơ ác tính (Ung thư vòm họng)

Đây là nguy cơ nguy hiểm nhất cần cảnh giác. Dấu hiệu ung thư vòm họng giai đoạn đầu thường biểu hiện mơ hồ, cơn đau chủ yếu xuất hiện ở một bên vòm họng, tăng dần theo thời gian và không thuyên giảm khi dùng các thuốc kháng viêm thông thường.

Triệu chứng đi kèm người bệnh cần đặc biệt lưu ý

Để nhận biết sớm căn nguyên, người bệnh có thể đối chiếu tình trạng đau họng của mình với các biểu hiện đi kèm dưới đây:

Nhóm bệnh lý	Triệu chứng điển hình đi kèm	Cảm giác tại vòm họng
Bệnh lý Tai Mũi Họng (Viêm vòm, viêm xoang)	Sốt, nghẹt mũi, chảy nước mũi trong hoặc mủ xanh/vàng, ho có đờm, đau tức vùng xoang mặt.	Đau rát, vướng víu, đọng đờm sâu trong mũi họng, muốn khịt khạc liên tục.
Bệnh lý Tiêu hóa (Trào ngược dạ dày)	Ợ hơi, ợ chua, nóng rát sau xương ức, đầy bụng, khó tiêu, đắng miệng vào buổi sáng.	Khô rát dữ dội sau khi ngủ dậy, nóng bỏng nhưng không kèm sốt hay nghẹt mũi.
Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm (Cần tầm soát u)	Chảy máu cam một bên, ù tai, nghe kém một bên, nổi hạch cổ góc hàm cứng, sụt cân không rõ nguyên nhân.	Đau nhói cố định một bên vòm họng trên, lan lên tai hoặc đau nửa đầu, kéo dài nhiều tuần.

Cần chú ý các dấu hiệu đi kèm như ợ chua, nghẹt mũi hoặc nổi hạch cổ để phối hợp cùng bác sĩ tìm đúng nguyên nhân

Khi nào tình trạng đau vòm họng trên cần đi khám ngay?

Hầu hết các trường hợp đau vòm họng do virus thông thường sẽ tự giảm sau 5 - 7 ngày. Tuy nhiên, nếu bạn đang băn khoăn khám tai mũi họng ở đâu tốt hoặc khi nào cần đến bệnh viện, hãy lưu ý các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm sau để đi khám ngay:

• Cơn đau kéo dài trên 2 tuần không thuyên giảm dù đã súc họng, dùng thuốc giảm nhẹ.
• Đau tăng dần về cường độ, lan lên tai hoặc gây đau nửa đầu dữ dội.
• Khạc đờm có lẫn máu tươi hoặc thường xuyên xì mũi ra máu một bên.
• Nuốt nghẹn, nuốt vướng rõ rệt, khàn tiếng hoặc khó thở.
• Xuất hiện hạch nhỏ ở vùng cổ hoặc dưới hàm, hạch cứng, ít di động và to dần.

Thăm khám sớm giúp điều trị dứt điểm căn nguyên và là giải pháp vàng để tầm soát, loại trừ nguy cơ ung thư vòm họng từ giai đoạn khởi phát. Nếu bạn đang mắc phải các dấu hiệu trên hãy đến ngay 7+ Bệnh viện tầm soát ung thư uy tín nhất tại Hà Nội để khám tầm soát ung thư vòm họng ngay.

Giải pháp chăm sóc và đặt lịch khám chủ động

Để xử lý hiệu quả tình trạng khó chịu ở vòm họng, người bệnh nên áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà kết hợp chủ động thăm khám chuyên khoa.

Cách chăm sóc giảm nhẹ tạm thời tại nhà

• Súc họng miệng: Sử dụng nước muối sinh học 0,9% súc họng sâu để làm sạch dịch nhầy, sát khuẩn vùng vòm họng trên.
• Giữ ẩm niêm mạc: Uống nhiều nước ấm, sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng điều hòa để hạn chế khô họng.
• Tránh chất kích thích: Kiêng hoàn toàn thuốc lá, rượu bia, đồ ăn quá cay nóng. Người bị trào ngược nên kê cao gối khi ngủ và tránh ăn no trước khi nằm 3 tiếng.

Kết nối chuyên gia Tai Mũi Họng và Tiêu hóa qua IVIE - Bác sĩ ơi

Tải app

Các biện pháp tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ. Để điều trị tận gốc, người bệnh cần được chẩn đoán chính xác qua nội soi. Thay vì xếp hàng chờ đợi mệt mỏi tại bệnh viện, hệ sinh thái IVIE - Bác sĩ ơi mang đến giải pháp y tế tiện lợi:

• Tư vấn trực tuyến (Telehealth) 24/7: Kết nối video trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Tiêu hóa ngay trên ứng dụng để được định hướng nguyên nhân và hướng dẫn xử trí an toàn.
• Đặt lịch khám chủ động: Người bệnh dễ dàng lựa chọn khung giờ, chọn bác sĩ chuyên gia tại các bệnh viện trung ương, phòng khám uy tín mà không cần xếp hàng lấy số.
• Hồ sơ sức khỏe điện tử: Lưu trữ bảo mật toàn bộ kết quả khám, đơn thuốc ngay trên app để thuận tiện theo dõi lâu dài.

1900 3367

Người bệnh có thể dễ dàng đặt lịch khám họng qua app IVIE - Bác sĩ ơi để chọn trước thời gian và bác sĩ phù hợp

Kết luận

Tóm lại, hiện tượng đau vòm họng trên là tín hiệu cảnh báo sức khỏe quan trọng liên quan đến các bệnh lý hô hấp hoặc hội chứng trào ngược dạ dày thực quản. Người bệnh không nên chủ quan tự ý mua thuốc kháng sinh hay thuốc giảm đau tại nhà vì có thể làm lu mờ các triệu chứng nguy hiểm.

Khi có biểu hiện bất thường kéo dài, bạn nên chủ quan bảo vệ sức khỏe bằng cách đặt lịch khám họng qua app IVIE - Bác sĩ ơi để được thăm khám trực tiếp với các chuyên gia đầu ngành.

Tải ứng dụng IVIE - Bác sĩ ơi ngay hôm nay để chủ động theo dõi sức khỏe, hoặc liên hệ hotline 1900 3367 để được hỗ trợ tư vấn và sắp xếp lịch khám nhanh chóng nhất!

Thông tin trên IVIE - Bác Sĩ Ơi và các trang liên kết không thay thế cho lời khuyên y tế, chẩn đoán hoặc điều trị từ các chuyên gia y tế. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tư vấn với dược sĩ hoặc bác sĩ về bất kỳ sản phẩm nào bạn đang sử dụng hoặc dự định sử dụng. Công ty TNHH 1 thành viên ISOFHCARE không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thông tin nào chưa chính xác hoặc việc sử dụng sản phẩm mà không có sự tư vấn của bác sĩ, chỉ dựa trên thông tin từ chúng tôi.