Hội chứng ruột kích thích khi nào cần khám?

1. Tổng quan về Hội chứng ruột kích thích (IBS)

Hội chứng ruột kích thích là gì?

Hội chứng ruột kích thích (tên tiếng Anh: Irritable Bowel Syndrome - IBS) là hiện tượng ruột bị rối loạn chức năng tái đi tái lại nhiều lần. Điểm đặc trưng của bệnh là khi người bệnh đi thăm khám, thực hiện các xét nghiệm y khoa hay cận lâm sàng đều không phát hiện bất kỳ tổn thương giải phẫu hay tổ chức sinh hóa nào tại ruột.

Tại Việt Nam, hội chứng này còn thường được gọi bằng các tên quen thuộc khác như: viêm đại tràng co thắt, viêm đại tràng chức năng hoặc viêm đại tràng mãn tính. Theo thống kê y tế, đây là một trong những bệnh lý đường ruột phổ biến nhất, ảnh hưởng tới khoảng 5% đến 20% dân số tùy theo khu vực.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Hiện nay, các nhà khoa học vẫn chưa đưa ra kết luận chính xác về nguyên nhân đơn lẻ gây ra bệnh. Tuy nhiên, nhiều yếu tố liên quan chặt chẽ đã được xác định bao gồm:

• Căng thẳng, tâm lý (Stress): Trạng thái lo âu, suy nghĩ quá độ kích thích trục não - ruột, khiến triệu chứng bùng phát hoặc trở nên nghiêm trọng hơn.
• Chế độ ăn uống: Tiêu thụ các loại thực phẩm không phù hợp với cơ địa cá nhân.
• Nhiễm khuẩn đường tiêu hóa: Tiền sử nhiễm trùng ruột làm thay đổi tính nhạy cảm của niêm mạc.
• Tác dụng phụ của thuốc: Đặc biệt là việc sử dụng kháng sinh kéo dài làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
• Nội tiết tố & Di truyền: Sự thay đổi hormone trong kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ hoặc yếu tố di truyền trong gia đình.

Các đối tượng có nguy cơ cao bao gồm: Người dưới 45 tuổi; nữ giới (có tỷ lệ mắc bệnh cao gấp 2 lần nam giới); người thường xuyên trầm cảm, lo âu; người có người thân trong gia đình mắc bệnh đường ruột. Ngoài ra, trẻ em chịu áp lực học tập hoặc biến cố gia đình cũng ngày càng dễ mắc IBS.

Hội chứng ruột kích thích (IBS) gây đau bụng và thay đổi thói quen đại tiện tái diễn dù không có tổn thương thực thể

2. Triệu chứng IBS thường gặp, các thể bệnh phổ biến

Các triệu chứng IBS rất đa dạng, biến động theo thời gian và phụ thuộc lớn vào chế độ ăn uống hằng ngày. Bệnh được chia thành các thể lâm sàng chính:

Đau bụng co thắt

Cơn đau bụng không có đặc điểm cố định, không nằm ở một vị trí duy nhất mà thường đau dọc theo khung đại tràng. Đau có xu hướng tăng lên sau khi ăn, khi ăn thức ăn lạ, đồ sống lạnh hoặc thức ăn để lâu. Cảm giác đau có thể kéo dài 1-2 ngày hoặc triền miên nhiều ngày trong tháng.

Các thể bệnh đặc trưng

• IBS thể tiêu chảy: Người bệnh đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày, kèm cảm giác mót rát, vừa ăn xong đã muốn đi ngoài ngay.
• IBS thể táo bón: Phân khô cứng, khó đi, thường có chất nhầy bọc ngoài phân. Lưu ý quan trọng: Phân trong trường hợp IBS tuyệt đối không lẫn máu; nếu có máu thì chắc chắn là biểu hiện của bệnh lý khác.
• IBS thể hỗn hợp: Người bệnh có sự luân phiên thay đổi giữa các đợt tiêu chảy và táo bón.

Triệu chứng kèm theo khác

Người bệnh thường gặp phải tình trạng đầy hơi, trướng bụng, chướng hơi, trung tiện nhiều, cảm giác đi ngoài chưa hết phân, kèm theo các triệu chứng toàn thân như nhức đầu, trằn trọc mất ngủ.

IBS thường gây đau bụng, đầy hơi, kèm tiêu chảy, táo bón hoặc xen kẽ cả hai

3. Hội chứng ruột kích thích có nguy hiểm không? Khi nào cần đi khám?

Hội chứng ruột kích thích có nguy hiểm không?

Nhiều người bệnh rất lo lắng thắc mắc hội chứng ruột kích thích có nguy hiểm không. Về bản chất y khoa, đây là một bệnh lý lành tính, không gây nguy hiểm đến tính mạng và không phát triển thành ung thư đại tràng. Tuy nhiên, bệnh lại ảnh hưởng cực kỳ nặng nề tới tâm lý, chất lượng cuộc sống, sinh hoạt cá nhân và hiệu suất làm việc hàng ngày của người bệnh.

Khi nào cần đến gặp bác sĩ ngay?

Mặc dù lành tính, bạn không nên chủ quan. Khi các triệu chứng rối loạn tiêu hóa kéo dài, không thuyên giảm dù đã thay đổi chế độ ăn, hoặc xuất hiện các "dấu hiệu báo động" sau, bạn cần đi khám ngay để bác sĩ loại trừ các tổn thương thực thể nguy hiểm:

• Giảm cân đột ngột, sút cân nhanh không rõ nguyên nhân.
• Đi ngoài ra máu tươi hoặc phân đen.
• Sốt dai dẳng, tiêu chảy nặng xảy ra vào ban đêm.
• Khối u xuất hiện ở vùng bụng hoặc triệu chứng khởi phát sau 50 tuổi.

Phương pháp chẩn đoán chuyên sâu

Do triệu chứng không đặc hiệu, bác sĩ sẽ thực hiện chẩn đoán bằng phương pháp loại trừ thông qua các thăm dò cận lâm sàng như: xét nghiệm phân, chụp khung đại tràng, nội soi đại - trực tràng và sinh thiết khi cần thiết.

IBS lành tính, nhưng nếu có sút cân bất thường, đi ngoài ra máu hoặc tiêu chảy về đêm, bạn cần đi khám sớm

4. Hướng dẫn điều trị và phòng ngừa IBS hiệu quả tại nhà

Để kiểm soát dứt điểm các cơn đau co thắt và ổn định đường ruột, việc kết hợp giữa lối sống lành mạnh và điều trị y khoa là bắt buộc:

• Chế độ ăn uống khoa học: Ăn đúng giờ, không bỏ bữa, nhai kỹ. Bổ sung vừa đủ chất xơ, uống nhiều nước. Hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ uống có ga/cồn/caffeine, thức ăn lên men hoặc chứa nhiều đường Lactose nếu cơ địa thiếu hụt enzyme lactase.
• Rèn luyện thói quen sinh hoạt: Tập thói quen đi ngoài cố định vào buổi sáng. Tập thể dục nhẹ nhàng ít nhất 30 phút/ngày, thực hành các bài tập hít thở thư giãn để giải tỏa căng thẳng thần kinh.
• Sử dụng thuốc theo chỉ định: Tùy vào thể bệnh, bác sĩ có thể kê đơn các nhóm thuốc: thuốc chống co thắt giảm đau (Spasfon, Duspatalin...), thuốc chống táo bón (Forlax, Duphalac...), thuốc chống tiêu chảy (Smecta, Imodium...), thuốc giảm sinh hơi (Meteospasmyl...), thuốc an thần hoặc thuốc triệt khuẩn ruột (Berberin, Biseptol...).

Ăn uống phù hợp, vận động đều đặn, giảm căng thẳng và dùng thuốc theo chỉ định giúp kiểm soát triệu chứng IBS

5. Khám Hội chứng ruột kích thích ở đâu?

Nếu đang gặp phải các triệu chứng nghi ngờ, bạn nên chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín. Dưới đây là danh sách các địa chỉ chuyên khoa Tiêu hóa hàng đầu tại Hà Nội:

1. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc

• Địa chỉ: Số 286 Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h00 đến 17h00 hàng ngày.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

2. Bệnh viện Đại học Y Dược - Cơ sở Linh Đàm

• Địa chỉ: 189 Linh Đường, phường Hoàng Liệt, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 16h30 (Từ Thứ 2 đến Thứ 6).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

3. Phòng khám Đa khoa MEDIPLUS

• Địa chỉ: Tầng 2, TTTM Mandarin Garden 2, 99 phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 19h00 (Tất cả các ngày trong tuần).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

4. Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

• Địa chỉ: Số 42-44 phố Nghĩa Dũng - phường Hồng Hà - Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: 7h30 - 17h00 (Thứ 2 - thứ 7).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

5. Bệnh viện 19-8 Bộ Công An

• Địa chỉ: Số 9 Trần Bình, phường Từ Liêm, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 16h30 (Thứ 2 đến thứ 6).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

6. Bệnh viện Đa khoa Bảo Sơn

• Địa chỉ: Số 52 Nguyễn Chí Thanh, quận Đống Đa, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h30 đến 16h30 tất cả các ngày trong tuần.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

Kết luận

Hội chứng ruột kích thích là một bệnh lý đường ruột lành tính nhưng đòi hỏi sự kiên trì trong việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt, chế độ ăn uống và tâm lý. Việc nhận biết sớm các triệu chứng IBS sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe tiêu hóa.

Hãy lắng nghe cơ thể, duy trì lối sống khoa học và đừng ngần ngại thăm khám bác sĩ khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Chủ động đặt lịch khám qua IVIE - Bác sĩ ơi để bảo vệ sức khỏe và tài chính cho bạn cùng gia đình!

Thông tin trên IVIE - Bác Sĩ Ơi và các trang liên kết không thay thế cho lời khuyên y tế, chẩn đoán hoặc điều trị từ các chuyên gia y tế. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tư vấn với dược sĩ hoặc bác sĩ về bất kỳ sản phẩm nào bạn đang sử dụng hoặc dự định sử dụng. Công ty TNHH 1 thành viên ISOFHCARE không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thông tin nào chưa chính xác hoặc việc sử dụng sản phẩm mà không có sự tư vấn của bác sĩ, chỉ dựa trên thông tin từ chúng tôi.