Phương pháp điều trị viêm họng cấp tính

Viêm họng cấp tính là bệnh gì? Có lây không?

Viêm họng cấp tính là tình trạng niêm mạc họng bị viêm đột ngột, gây sưng đỏ, đau rát và đau khi nuốt. Bệnh có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc đi kèm viêm mũi, viêm amidan.

Nguyên nhân gây bệnh

• Virus: Là nguyên nhân phổ biến nhất, thường gặp trong cảm lạnh hoặc cúm.
• Vi khuẩn: Ít gặp hơn, đáng chú ý là liên cầu khuẩn nhóm A.
• Yếu tố kích ứng: Khói thuốc, bụi và không khí khô có thể gây đau rát hoặc làm triệu chứng nặng hơn.

Viêm họng cấp có lây không?

Viêm họng do virus hoặc vi khuẩn có thể lây qua dịch tiết hô hấp, tiếp xúc gần hoặc dùng chung đồ dùng dính dịch tiết. Ngược lại, viêm họng do dị ứng hoặc kích ứng không lây.

Rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho và tránh dùng chung cốc, thìa giúp hạn chế lây nhiễm.

Viêm họng cấp tính là tình trạng viêm nhiễm cấp tính ở niêm mạc vòm họng, bao gồm cổ họng, thanh quản và hạch amidan

Dấu hiệu nhận biết và cách chẩn đoán viêm họng cấp tính

Triệu chứng thường gặp

• Đau rát họng, đau tăng khi nuốt.
• Có thể sốt, đau đầu, mệt mỏi và chán ăn.
• Họng, amidan sưng đỏ; đôi khi có chấm trắng hoặc mủ.
• Hạch dưới hàm hoặc cổ sưng, đau khi ấn.
• Ho, sổ mũi, khàn tiếng thường gợi ý nguyên nhân do virus.

Cách chẩn đoán

Bác sĩ hỏi triệu chứng, khám họng và kiểm tra hạch cổ. Khi nghi nhiễm liên cầu nhóm A, có thể lấy dịch họng làm test nhanh hoặc nuôi cấy. Xét nghiệm máu không cần thiết trong mọi trường hợp.

Không thể xác định nhiễm vi khuẩn chỉ dựa vào sốt cao hoặc mủ ở amidan. Nếu triệu chứng bất thường hay kéo dài, bác sĩ sẽ kiểm tra thêm để loại trừ dị vật, nấm họng hoặc các nguyên nhân khác.

Bác sĩ chuyên khoa tiến hành thăm khám niêm mạc họng để chẩn đoán chính xác tình trạng viêm họng cấp tính

Phương pháp điều trị viêm họng cấp tính an toàn, đúng y khoa

Điều trị theo nguyên nhân

• Do virus: Chủ yếu nghỉ ngơi và giảm triệu chứng; phần lớn cải thiện trong khoảng một tuần. Kháng sinh không có tác dụng với virus.
• Do vi khuẩn: Dùng kháng sinh khi bác sĩ chỉ định, đúng liều và đủ thời gian; không tự mua hoặc ngừng thuốc.

Giảm đau và chăm sóc tại nhà

• Dùng paracetamol hoặc ibuprofen nếu phù hợp, theo hướng dẫn về tuổi, cân nặng và tình trạng sức khỏe.
• Súc họng bằng nước muối nếu có thể súc và nhổ an toàn.
• Uống đủ nước, ăn thức ăn mềm, dễ nuốt; tránh món gây rát họng và rượu bia.
• Nghỉ ngơi, tránh khói thuốc; vệ sinh máy tạo ẩm thường xuyên nếu sử dụng.
• Thuốc xịt họng hoặc khí dung chỉ dùng khi được hướng dẫn, không cần thiết cho mọi trường hợp.

Đi khám ngay nếu khó thở, không nuốt được nước bọt hoặc có dấu hiệu mất nước; tái khám nếu bệnh nặng hơn hoặc không cải thiện sau vài ngày.

Tiên lượng bệnh và các biến chứng nguy hiểm cần cảnh giác

Phần lớn trường hợp viêm họng cấp tính cải thiện trong khoảng một tuần. Biến chứng ít gặp nhưng cần lưu ý, nhất là khi nhiễm liên cầu nhóm A chưa được điều trị phù hợp:

• Áp xe quanh amidan hoặc sau họng: Gây đau họng dữ dội, khó nuốt, khó há miệng, đôi khi khó thở.
• Nhiễm trùng lân cận: Có thể gây viêm hạch cổ, viêm tai giữa hoặc viêm xoang.
• Biến chứng sau nhiễm liên cầu: Thấp tim có thể ảnh hưởng đến tim, van tim và các khớp; viêm cầu thận gây phù, tiểu máu hoặc tăng huyết áp.
• Nhiễm trùng huyết: Rất hiếm nhưng nguy hiểm.

Cần đến cơ sở y tế ngay nếu khó thở, không nuốt được nước bọt, sưng cổ hoặc lơ mơ. Đi khám sớm nếu xuất hiện phù, tiểu máu hay sưng đau khớp sau đợt viêm họng.

Hướng dẫn phòng ngừa viêm họng cấp tính

Để giảm nguy cơ viêm họng cấp tính và lây nhiễm bệnh đường hô hấp, cả gia đình nên:

• Giữ vệ sinh: Rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, vệ sinh răng miệng hằng ngày.
• Hạn chế lây nhiễm: Không dùng chung cốc, khăn mặt, bàn chải; hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh.
• Giữ môi trường sạch: Mở cửa thông thoáng, lau chùi các bề mặt thường chạm và tránh khói thuốc.
• Chăm sóc cơ thể: Mặc đủ ấm khi trời lạnh, ăn uống đầy đủ và ngủ đủ giấc.
• Tiêm chủng phù hợp: Tiêm vắc xin cúm hằng năm và vắc xin phế cầu theo độ tuổi, nguy cơ và tư vấn y tế. Các vắc xin này không phòng được mọi nguyên nhân gây viêm họng.

Thói quen súc họng nước muối sinh lý giúp làm sạch vòm họng và phòng ngừa viêm họng cấp tính hiệu quả

Kết luận

Viêm họng cấp tính là bệnh lý lành tính nếu được nhận biết sớm và xử trí đúng cách. Tuy nhiên, việc tự ý dùng kháng sinh bừa bãi hoặc coi nhẹ triệu chứng có thể dẫn đến những biến chứng tai hại cho sức khỏe. Hãy luôn giữ thói quen vệ sinh họng miệng, ăn uống đủ chất và chủ động đi khám khi có dấu hiệu bất thường.

Thông tin trên IVIE - Bác Sĩ Ơi và các trang liên kết không thay thế cho lời khuyên y tế, chẩn đoán hoặc điều trị từ các chuyên gia y tế. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tư vấn với dược sĩ hoặc bác sĩ về bất kỳ sản phẩm nào bạn đang sử dụng hoặc dự định sử dụng. Công ty TNHH 1 thành viên ISOFHCARE không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thông tin nào chưa chính xác hoặc việc sử dụng sản phẩm mà không có sự tư vấn của bác sĩ, chỉ dựa trên thông tin từ chúng tôi.