Tình trạng prolactin cao ở nữ khi nào cần khám?

1. Prolactin là gì và nguyên nhân gây prolactin cao ở nữ?

Prolactin là một loại hormone dạng protein được tiết ra từ tuyến yên - một tuyến nội tiết nhỏ nằm ở nền sào não. Ở phụ nữ, chức năng chính của prolactin là kích thích sự phát triển của tuyến vú và thúc đẩy quá trình sản xuất sữa mẹ sau khi sinh. Trong điều kiện bình thường, nồng độ prolactin ở phụ nữ không mang thai thường duy trì ở mức ổn định. Tuy nhiên, vì một số lý do y khoa hoặc sinh lý, lượng hormone này có thể bị đẩy lên cao, gây ra tình trạng tăng prolactin máu.

Các nguyên nhân phổ biến dẫn đến nồng độ prolactin máu tăng cao bao gồm:

• U tuyến yên (u tế bào tiết prolactin - prolactinoma): Đây là nguyên nhân bệnh lý thường gặp nhất, trong đó các tế bào tuyến yên tăng sinh lành tính và tiết ra lượng lớn prolactin vượt mức kiểm soát.
• Rối loạn tuyến giáp: Bệnh lý suy giáp khiến cơ thể sản xuất nhiều TRH (thyrotropin-releasing hormone), chất này vô tình kích thích tuyến yên tiết ra nhiều prolactin hơn.
• Tác dụng phụ của thuốc: Việc sử dụng kéo dài một số loại thuốc điều trị huyết áp, thuốc chống trầm cảm, thuốc an thần hoặc thuốc điều trị bệnh dạ dày có thể làm ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa dopamine – chất ức chế prolactin tự nhiên của cơ thể.
• Yếu tố sinh lý và tâm lý: Tình trạng căng thẳng (stress) kéo dài, vận động thể lực quá mức, hoặc thói quen kích thích vùng ngực thường xuyên cũng làm nồng độ prolactin dao động tạm thời.

Prolactin là hormone kích thích tiết sữa, có thể tăng do bệnh lý, thuốc hoặc các yếu tố sinh lý

2. Dấu hiệu nhận diện và hệ lụy của tình trạng prolactin cao

Khi lượng hormone prolactin tăng cao trong máu, chúng sẽ tác động trực tiếp lên trục hạ đồi - tuyến yên - buồng trứng, từ đó làm gián đoạn chu kỳ kinh nguyệt và khả năng sinh sản tự nhiên của người phụ nữ.

Prolactin cao gây mất kinh

Một trong những triệu chứng rõ rệt nhất của tình trạng này là sự rối loạn kinh nguyệt. Về cơ chế sinh học, prolactin cao gây mất kinh do làm ức chế sự bài tiết của hormone giải phóng gonadotropin (GnRH). Khi GnRH bị kìm hãm, tuyến yên sẽ giảm tiết FSH và LH – hai hormone kích thích buồng trứng phát triển và rụng trứng. Hệ quả là chu kỳ kinh nguyệt trở nên thưa thớt, vòng kinh kéo dài, lượng máu kinh ít dần hoặc thậm chí mất kinh hoàn toàn trong nhiều tháng liên tục.

Prolactin cao có khó mang thai không?

Đáp án chắc chắn là có. Vì quá trình phóng noãn (rụng trứng) bị ngưng trệ hoặc không diễn ra đều đặn, trứng không thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Do đó, prolactin cao là một trong những thủ phạm hàng đầu gây hiếm muộn, vô sinh ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nếu không được chẩn đoán và điều chỉnh kịp thời, cơ hội làm mẹ của chị em sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Các triệu chứng lâm sàng đi kèm khác

Bên cạnh các vấn đề về chu kỳ kinh nguyệt và sinh sản, người bệnh còn có thể đối mặt với một số biểu hiện lâm sàng như:

• Tiết sữa non ở vú: Xảy ra ngay cả khi phụ nữ không mang thai hoặc đang trong thời kỳ cho con bú.
• Suy giảm ham muốn tình dục, khô âm đạo gây đau rát khi quan hệ.
• Các triệu chứng thần kinh: Đau đầu dai dẳng, hoa mắt hoặc giảm thị lực (thường gặp khi khối u tuyến yên phát triển kích thước lớn chèn ép dây thần kinh thị giác).

Prolactin cao có thể gây kinh nguyệt không đều, tiết sữa ngoài thai kỳ và khó thụ thai

3. Xét nghiệm prolactin cần chuẩn bị gì?

Để chẩn đoán chính xác tình trạng tăng prolactin máu, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện xét nghiệm định lượng nồng độ prolactin thông qua mẫu máu tĩnh mạch. Để kết quả đạt độ chính xác cao nhất, người bệnh cần nắm rõ các hướng dẫn chuẩn y khoa:

• Thời điểm lấy máu lý tưởng: Thường được thực hiện vào buổi sáng (trong vòng vài giờ sau khi thức dậy), khi cơ thể đã nghỉ ngơi ổn định.
• Các lưu ý quan trọng trước khi lấy máu:
  • Tránh quan hệ tình dục hoặc kích thích vùng ngực trong vòng 24 giờ trước khi xét nghiệm vì hành động này có thể làm nồng độ prolactin tăng đột biến.
  • Hạn chế căng thẳng tâm lý, cố gắng ngủ đủ giấc vào đêm hôm trước.
  • Thông báo chi tiết cho bác sĩ về toàn bộ các loại thuốc, thực phẩm chức năng đang sử dụng để tránh trường hợp thuốc làm nhiễu kết quả xét nghiệm.

Trước xét nghiệm prolactin, nên nghỉ ngơi, tránh kích thích vùng ngực và thông báo các thuốc đang dùng cho bác sĩ

4. Prolactin cao cần khám chuyên khoa nào và địa chỉ uy tín?

Khi nghi ngờ hoặc có kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ prolactin tăng cao, người bệnh cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa Nội tiết hoặc chuyên khoa Sản phụ khoa để được thăm khám chuyên sâu, tìm nguyên nhân gốc rễ và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Để thuận tiện cho việc di chuyển và chủ động thời gian thăm khám tại Hà Nội, bạn có thể tham khảo các cơ sở y tế uy tín và đặt lịch nhanh chóng qua ứng dụng IVIE - Bác sĩ ơi:

1. Phòng khám Phụ Sản 1

• Địa chỉ hệ thống:
  • Cơ sở 1: 329 Bạch Mai, phường Bạch Mai, Hà Nội
  • Cơ sở 2: 34 Nguyễn Hoàng, phường Từ Liêm, Hà Nội
  • Cơ sở 3: 31 Trần Phú, phường Thanh Liệt, Hà Nội (Hà Đông cũ)
  • Cơ sở 4: 780 La Thành, phường Giảng Võ, Hà Nội
• Thời gian làm việc: 7h30 - 20h00 (Từ thứ 2 - Chủ nhật)
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

2. Phòng khám Sản phụ khoa 43 Nguyễn Khang

• Địa chỉ: Số 43 Nguyễn Khang, Phường Yên Hòa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 19h30 (Tất cả các ngày trong tuần).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

3. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc

• Địa chỉ: Số 286 Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h00 đến 17h00 hàng ngày.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

4. Bệnh viện Đa khoa Bảo Sơn

• Địa chỉ: Số 52 Nguyễn Chí Thanh, quận Đống Đa, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h30 đến 16h30 tất cả các ngày trong tuần.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

5. Phòng khám Đa khoa MEDIPLUS

• Địa chỉ: Tầng 2, TTTM Mandarin Garden 2, 99 phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 19h00 (Tất cả các ngày trong tuần).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

Kết luận

Tình trạng prolactin cao ở nữ tuy là vấn đề nội tiết thường gặp nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện từ sớm. Đừng để những dấu hiệu rối loạn kinh nguyệt hay khó thụ thai làm cản trở cuộc sống và hạnh phúc của bạn.

Hãy chủ động lắng nghe cơ thể, duy trì lối sống lành mạnh và thực hiện thăm khám định kỳ. Để được tư vấn chi tiết, đặt lịch khám chuyên khoa nhanh chóng hoặc tìm hiểu thêm về các dịch vụ y tế tiện ích, hãy tải ngay app IVIE - Bác sĩ ơi hoặc liên hệ hotline 1900 3367 để nhận được sự hỗ trợ tận tâm từ đội ngũ chuyên gia.

Thông tin trên IVIE - Bác Sĩ Ơi và các trang liên kết không thay thế cho lời khuyên y tế, chẩn đoán hoặc điều trị từ các chuyên gia y tế. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tư vấn với dược sĩ hoặc bác sĩ về bất kỳ sản phẩm nào bạn đang sử dụng hoặc dự định sử dụng. Công ty TNHH 1 thành viên ISOFHCARE không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thông tin nào chưa chính xác hoặc việc sử dụng sản phẩm mà không có sự tư vấn của bác sĩ, chỉ dựa trên thông tin từ chúng tôi.