Vi khuẩn HP kháng thuốc khi nào cần khám?

1. Vi khuẩn HP kháng thuốc là gì?

Thực trạng nhiễm vi khuẩn HP tại Việt Nam

Vi khuẩn HP (tên đầy đủ: Helicobacter Pylori) là thuật ngữ không còn quá xa lạ đối với cộng đồng. Ước tính ở Việt Nam có khoảng 70% người trưởng thành bị nhiễm HP. Đây là nguyên nhân chính gây viêm loét dạ dày - tá tràng và bệnh ung thư dạ dày. Ước tính khoảng 90% bệnh nhân viêm dạ dày có sự hiện diện của vi khuẩn HP; tỷ lệ này chiếm từ 75 - 85% ở bệnh nhân loét dạ dày - tá tràng và chiếm 80 - 95% trong các biến chứng thủng do loét dạ dày - tá tràng.

Vì vậy, việc điều trị HP kịp thời là rất cần thiết nhằm ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm của bệnh như xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày, ung thư dạ dày. Tuy nhiên, một vấn đề mới lại phát sinh khiến bác sĩ và người bệnh đau đầu, tốn kém chi phí chính là hiện tượng vi khuẩn HP kháng thuốc.

Cơ chế vi khuẩn HP kháng kháng sinh

Vi khuẩn HP sống trong dạ dày thích nghi rất tốt với môi trường axit nên kháng sinh khó phát huy toàn bộ tác dụng. Khi uống vào, kháng sinh gặp môi trường axit dạ dày sẽ dễ bị hủy hoặc giảm tác dụng. Chính vì vậy, thông thường sau khi chẩn đoán dương tính, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ điều trị ban đầu gồm 3 loại thuốc (thuốc ức chế bơm proton PPI và 2 loại kháng sinh nhạy cảm). Thuốc ức chế bơm proton giúp giảm axit trong dạ dày để kháng sinh uống vào tăng hiệu quả.

Phác đồ đầu tiên và hiệu quả trong điều trị vi khuẩn HP là bộ 3: PPI, Amoxicillin, Clarithromycin kết hợp với Omeprazol. Trước đây, phác đồ này đạt hiệu quả trên 80%, nhưng sau 30 năm thì đến nay có khuynh hướng bị giảm tác dụng. Vào năm 2010, theo nghiên cứu thực hiện tại Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, tỷ lệ điều trị thành công của phác đồ bộ 3 chỉ còn 62%. Điều này cho thấy tỷ lệ kháng thuốc gia tăng, đặc biệt ở những bệnh nhân đã điều trị lần đầu tiên nhưng thất bại thì tỷ lệ kháng Clarithromycin có thể lên tới 67%, còn Metronidazol lên tới 55%.

Về mặt bản chất, kháng thuốc là thuật ngữ chỉ tình trạng vi khuẩn biến đổi nhằm vô hiệu hóa hoạt tính của các loại kháng sinh nhạy cảm. Điều này khiến vi khuẩn HP không bị kìm hãm hay ức chế phát triển dù đã tiếp xúc với kháng sinh.

Vi khuẩn HP kháng thuốc khiến một số kháng sinh giảm hoặc mất hiệu quả, làm việc điều trị khó khăn hơn

2. Vì sao điều trị HP nhiều lần không hết? Nguyên nhân gây kháng thuốc

Hiện tượng điều trị HP nhiều lần không hết đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau trong thói quen sinh hoạt và dùng thuốc của người bệnh.

Bệnh nhân không tuân thủ đúng phác đồ điều trị

Không ít bệnh nhân khi điều trị các bệnh ở dạ dày do vi khuẩn HP đã tự ý ngừng dùng thuốc khi vừa hết triệu chứng (dù vi khuẩn HP chưa được tiệt trừ hoàn toàn). Bên cạnh đó, việc quên uống thuốc, uống không đúng giờ, không đúng liều lượng hoặc uống sai cách cũng tạo cơ hội cho vi khuẩn HP tồn tại và thích nghi.

Ở đối tượng trẻ em, phác đồ kháng sinh điều trị vi khuẩn HP thường gây một số tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, mệt mỏi, đắng miệng, mất vị giác... khiến trẻ bị nôn trớ khi uống. Hậu quả là trẻ không theo hết phác đồ dùng kháng sinh đúng theo liệu trình bác sĩ đưa ra, dẫn đến tình trạng vi khuẩn HP kháng thuốc ngày càng trở nên phổ biến.

Thói quen lạm dụng kháng sinh trong điều trị bệnh khác

Trong quá trình điều trị các bệnh thông thường như viêm họng, cảm cúm, sốt... người bệnh thường có thói quen tự ý mua thuốc kháng sinh về uống. Việc lạm dụng kháng sinh tạo điều kiện cho vi khuẩn HP trong dạ dày tiếp xúc với các loại kháng sinh này ở liều thấp. Dần dần theo thời gian, vi khuẩn HP phát triển cơ chế tự bảo vệ và đề kháng hoàn toàn với các loại kháng sinh quen thuộc.

Tự ngừng thuốc, dùng sai liều và lạm dụng kháng sinh có thể khiến điều trị HP thất bại, tăng nguy cơ kháng thuốc

3. Mức độ nguy hiểm khi HP kháng kháng sinh

So với giai đoạn đầu, giai đoạn vi khuẩn HP kháng thuốc rất khó điều trị. Nếu vi khuẩn HP kháng lại các loại thuốc đặc trị, người bệnh sẽ phải đối mặt với nguy cơ sống chung cả đời với vi khuẩn này.

Vi khuẩn HP khi không được kiểm soát triệt để sẽ gây ra các triệu chứng rối loạn tiêu hóa kéo dài, dai dẳng như đau thượng vị, ợ hơi, ợ chua, buồn nôn. Các ổ viêm loét ở dạ dày tiến triển nặng có thể dẫn tới xuất huyết tiêu hóa (phải nhập viện cấp cứu), thủng dạ dày và nguy cơ cao dẫn đến ung thư hóa niêm mạc dạ dày.

4. Điều trị HP thất bại cần xét nghiệm gì? (Kháng sinh đồ HP)

Khi rơi vào tình trạng điều trị nhiều lần không khỏi, câu hỏi đặt ra cho người bệnh là điều trị HP thất bại cần xét nghiệm gì? Phương pháp tối ưu và chính xác nhất hiện nay chính là làm Kháng sinh đồ vi khuẩn HP.

Quy trình thực hiện kháng sinh đồ vi khuẩn HP

Thực hiện kháng sinh đồ vi khuẩn HP tuân theo quy trình nghiêm ngặt gồm 3 bước:

1. Nội soi dạ dày: Bác sĩ tiến hành nội soi và lấy mảnh sinh thiết trong dạ dày có chứa vi khuẩn HP.
2. Nuôi cấy vi khuẩn: Nuôi cấy vi khuẩn HP từ mảnh sinh thiết trong môi trường đặc biệt để vi khuẩn phát triển.
3. Thử tính nhạy cảm với kháng sinh: Cho vi khuẩn tiếp xúc với các loại kháng sinh khác nhau nhằm xác định vi khuẩn đã kháng loại nào và còn nhạy cảm với loại nào. Nếu vi khuẩn vẫn phát triển trong môi trường đã cấy kháng sinh thì chứng tỏ nó đã kháng loại thuốc đó.

Lợi ích của làm kháng sinh đồ HP

• Giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa với hiệu quả tiệt trừ cao nhất.
• Tiết kiệm thời gian và chi phí điều trị do loại bỏ ngay các loại kháng sinh đã bị vi khuẩn kháng.
• Ngăn chặn kịp thời các biến chứng nguy hiểm đối với sức khỏe dạ dày.

Lời khuyên từ bác sĩ chuyên khoa

Với tình trạng lạm dụng kháng sinh phổ biến như hiện nay, người bệnh nên cân nhắc làm kháng sinh đồ ngay từ lần điều trị đầu tiên hoặc ngay khi gặp hiện tượng HP dương tính sau điều trị qua nhiều đợt. Nếu xác định vi khuẩn đã kháng thuốc, bệnh nhân cần ngừng ngay phác đồ cũ và chuyển sang phác đồ mới theo chỉ định của bác sĩ.

Kháng sinh đồ HP giúp bác sĩ lựa chọn kháng sinh phù hợp khi điều trị nhiều lần chưa thành công

5. HP kháng kháng sinh cần làm gì? Cách phòng ngừa hiệu quả

Nếu bạn đang thắc mắc HP kháng kháng sinh cần làm gì để bảo vệ sức khỏe tốt nhất, hãy tuân thủ các nguyên tắc quan trọng sau:

• Thăm khám sớm: Ngay khi xuất hiện các biểu hiện nghi ngờ nhiễm HP như buồn nôn, nôn mửa, đầy bụng, đau thượng vị, hãy đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa.
• Tuân thủ tuyệt đối chỉ định: Uống đúng thuốc, đúng liều, đúng giờ. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ dù triệu chứng đã thuyên giảm.
• Không tự ý dùng kháng sinh: Không mua thuốc kháng sinh tự điều trị các bệnh lý khác khi chưa có đơn thuốc của bác sĩ.
• Chế độ chăm sóc khoa học: Kết hợp phác đồ điều trị với chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế đồ cay nóng, rượu bia, chất kích thích và tránh căng thẳng kéo dài.

6. Vi khuẩn HP kháng thuốc khi nào cần đi khám ngay?

Tình trạng vi khuẩn HP kháng thuốc nếu để lâu có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Bạn cần đến bệnh viện khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu báo động sau:

• Đau vùng thượng vị dữ dội, đau quặn từng cơn hoặc đau dai dẳng không giảm khi dùng thuốc thông thường.
• Có biểu hiện xuất huyết tiêu hóa: Nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc phân có màu chấy tar.
• Tình trạng HP dương tính sau điều trị dù đã tuân thủ hết các đợt thuốc trước đó.
• Sụt cân nhanh chóng không rõ lý do, chán ăn, cơ thể mệt mỏi, suy nhược nặng.

Đau bụng dữ dội, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen là dấu hiệu cần đến bệnh viện ngay

7. Hướng dẫn đặt lịch khám Tiêu hóa - HP uy tín qua IVIE - Bác sĩ ơi

Để tiết kiệm thời gian chờ đợi và được thăm khám trực tiếp với các chuyên gia Tiêu hóa hàng đầu, người bệnh có thể dễ dàng đặt lịch khám thông qua ứng dụng IVIE - Bác sĩ ơi.

Danh sách cơ sở y tế uy tín đặt lịch trực tiếp trên IVIE - Bác sĩ ơi:

1. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc

• Địa chỉ: Số 286 Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h00 đến 17h00 hàng ngày.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

2. Bệnh viện Đại học Y Dược - Cơ sở Linh Đàm

• Địa chỉ: 189 Linh Đường, phường Hoàng Liệt, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 16h30 (Từ Thứ 2 đến Thứ 6).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

3. Phòng khám Đa khoa MEDIPLUS

• Địa chỉ: Tầng 2, TTTM Mandarin Garden 2, 99 phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 19h00 (Tất cả các ngày trong tuần).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

4. Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

• Địa chỉ: Số 42-44 phố Nghĩa Dũng - phường Hồng Hà - Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: 7h30 - 17h00 (Thứ 2 - thứ 7).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

5. Bệnh viện 19-8 Bộ Công An

• Địa chỉ: Số 9 Trần Bình, phường Từ Liêm, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 16h30 (Thứ 2 đến thứ 6).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

6. Bệnh viện Đa khoa Bảo Sơn

• Địa chỉ: Số 52 Nguyễn Chí Thanh, quận Đống Đa, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h30 đến 16h30 tất cả các ngày trong tuần.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

Kết luận

Tình trạng vi khuẩn HP kháng thuốc đang ngày càng diễn biến phức tạp, khiến việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém hơn. Việc phát hiện sớm, tuân thủ đúng phác đồ và thực hiện kháng sinh đồ kịp thời là chìa khóa vàng giúp tiệt trừ vi khuẩn HP dứt điểm, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe dạ dày cho bản thân và gia đình ngay hôm nay! Tải ngay App IVIE - Bác sĩ ơi hoặc gọi hotline 1900 3367 để đặt lịch khám Tiêu hóa ưu tiên tại các cơ sở y tế uy tín hàng đầu.

Thông tin trên IVIE - Bác Sĩ Ơi và các trang liên kết không thay thế cho lời khuyên y tế, chẩn đoán hoặc điều trị từ các chuyên gia y tế. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tư vấn với dược sĩ hoặc bác sĩ về bất kỳ sản phẩm nào bạn đang sử dụng hoặc dự định sử dụng. Công ty TNHH 1 thành viên ISOFHCARE không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thông tin nào chưa chính xác hoặc việc sử dụng sản phẩm mà không có sự tư vấn của bác sĩ, chỉ dựa trên thông tin từ chúng tôi.