Viêm đại tràng mạn tính khi nào cần khám?

1. Viêm đại tràng mạn tính là gì? Nguyên nhân do đâu?

Viêm đại tràng mạn tính là gì?

Viêm đại tràng mạn tính là tình trạng tổn thương viêm nhiễm ở đại tràng kéo dài dai dẳng và không được điều trị triệt để, tiến triển thành dạng mạn tính. Tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ, tổn thương có thể mang tính chất khu trú hoặc lan tỏa trên toàn bộ niêm mạc đại tràng.

Ở giai đoạn nhẹ, bệnh làm niêm mạc đại tràng trở nên sung huyết, dể tổn thương và chảy máu. Khi tiến triển nặng hơn, trên bề mặt niêm mạc sẽ xuất hiện các vết loét sâu, vùng xung huyết rộng hoặc thậm chí các ổ áp xe. Tại Việt Nam, ước tính có tới 20% dân số đang phải sống chung với viêm đại tràng mạn tính, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Nguyên nhân gây viêm đại tràng mạn tính

Dựa trên nguyên nhân gây bệnh, viêm đại tràng mạn tính được chia thành 2 nhóm chính:

• Nhóm có nguyên nhân rõ ràng:
  • Do các bệnh lý chuyên khoa như: Lao đại tràng, bệnh Crohn, viêm đại tràng chảy máu mạn tính...
  • Do tình trạng nhiễm ký sinh trùng, vi khuẩn, vi nấm gây ra đợt viêm đại tràng cấp tính nhưng không được chữa trị dứt điểm, khiến bệnh tiến triển thành mạn tính.
• Nhóm không rõ nguyên do (Viêm đại tràng mạn tính không đặc hiệu):
  • Nhiễm ký sinh trùng đường ruột: Giun tóc, giun kim, giun đũa...
  • Nhiễm vi trùng đường ruột: Các chủng vi khuẩn như Salmonella, Shigella...
  • Thói quen ăn uống kém khoa học: Ăn uống không điều độ, tiêu thụ nhiều đồ ăn cay nóng, chứa chất kích thích gây tổn thương niêm mạc tiêu hóa.
  • Táo bón kéo dài: Tạo áp lực liên tục lên thành đại tràng, làm gia tăng nguy cơ viêm nhiễm.

Viêm đại tràng mạn tính là tình trạng viêm kéo dài ở niêm mạc đại tràng, có thể do nhiều nguyên nhân

2. Triệu chứng viêm đại tràng mạn và biến chứng nguy hiểm

Các triệu chứng viêm đại tràng mạn tính đặc trưng

Khác với viêm đại tràng cấp tính có thể chữa khỏi nhanh chóng, các triệu chứng viêm đại tràng mạn thường diễn biến âm ỉ, kéo dài và rất dễ tái phát:

• Đau bụng kéo dài: Người bệnh thường cảm thấy đau quặn hoặc đau âm ỉ dọc theo khung đại tràng, nhất là ở khu vực nửa khung đại tràng trái và hai hố chậu. Cơn đau hay xuất hiện từng cơn, kèm cảm giác căng trướng, đầy bụng rất khó chịu, và thường giảm bớt sau khi đi tiêu.
• Bất thường về phân: Biểu hiện rõ ràng nhất của bệnh thể hiện qua tính chất phân. Bệnh nhân có thể đi tiêu phân lỏng nhiều lần trong ngày, hoặc bị táo bón, mót rặn, phân có nhầy hoặc lẫn máu. Điểm đặc trưng là tình trạng táo bón và tiêu chảy có thể xuất hiện xen kẽ, khiến người bệnh luôn có cảm giác đi tiêu không hết phân.
• Mệt mỏi, suy nhược toàn thân: Do đại tràng bị tổn thương, khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng suy giảm rõ rệt. Người bệnh thường có biểu hiện chán ăn, ăn uống kém, gầy sút cân, hốc hác, cơ thể thiếu sức sống, kèm theo tâm lý lo âu, hay cáu gắt và giảm trí nhớ.

Viêm đại tràng mạn tính có nguy hiểm không? Biến chứng cần cảnh giác

Nếu tình trạng viêm đại tràng mạn tính tái phát nhiều lần mà không được kiểm soát tốt, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người có thể trạng yếu, bệnh có thể gây ra những biến chứng cực kỳ nguy hiểm:

• Xuất huyết ồ ạt: Niêm mạc đại tràng bị viêm loét nghiêm trọng, lớp lông nhung trơ trụi nên rất dễ bị kích thích khi người bệnh dùng rượu bia, ăn thực phẩm không đảm bảo vệ sinh hoặc lạm dụng kháng sinh, dẫn đến chảy máu đại tràng diện rộng.
• Thủng đại tràng: Việc sử dụng kháng sinh kéo dài làm tiêu diệt hệ lợi khuẩn đường ruột. Các vết loét ăn sâu và làm mỏng thành đại tràng, lâu ngày dẫn đến thủng đại tràng - biến chứng cấp cứu nguy hiểm đe dọa tính mạng.
• Giãn đại tràng cấp tính: Cấu trúc đại tràng bị giãn toàn bộ làm suy giảm hoàn toàn chức năng tiêu hóa, gây ra những cơn đau bụng dữ dội, nguy cơ tử vong rất cao nếu không được can thiệp kịp thời.
• Ung thư đại tràng: Đây là biến chứng nguy hiểm nhất. Tình trạng viêm loét tái phát liên tục khiến các tế bào biểu mô niêm mạc bị loạn sản và chuyển thành tế bào ác tính. Theo thống kê của Bộ Y tế năm 2015, tỷ lệ biến chứng sang ung thư đại tràng ở bệnh nhân mạn tính tích lũy sau 7-10 năm lên tới 20%.

Viêm đại tràng mạn có thể gây đau bụng, rối loạn đại tiện và biến chứng nếu không được kiểm soát tốt

3. Viêm đại tràng mạn có chữa được không và hướng điều trị, phòng ngừa

Giải đáp: Viêm đại tràng mạn có chữa được không?

Một trong những thắc mắc lớn nhất của người bệnh là viêm đại tràng mạn có chữa được không? Thực tế, khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn mạn tính thì việc điều trị dứt điểm hoàn toàn là rất khó khăn. Mục tiêu điều trị hiện nay là kiểm soát tối đa triệu chứng, giảm tần suất tái phát và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Nguyên tắc điều trị chuẩn bao gồm sự kết hợp giữa điều trị nội khoa toàn diện và việc chủ động thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt:

• Sử dụng thuốc nội khoa: Bác sĩ sẽ kê đơn kết hợp giữa các nhóm thuốc phục hồi niêm mạc đại tràng và thuốc loại trừ nguyên nhân (thuốc kháng sinh, chống ký sinh trùng, chống nấm, chống tiêu chảy, thuốc giảm đau, chống co thắt...).
• Lưu ý quan trọng: Bệnh nhân cần cẩn trọng khi dùng các loại thuốc kháng viêm, giảm đau như Aspirin, Ibuprofen, Naprosyn, Voltaren, Feldene... vì chúng có thể làm gia tăng mức độ tổn thương niêm mạc đại tràng.

Biện pháp phòng ngừa viêm đại tràng tái phát

Bên cạnh tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh cần thiết lập thói quen sinh hoạt và dinh dưỡng khoa học:

• Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh:
  • Nên ăn: Cơm, khoai tây, thịt nạc, cá, sữa không chứa lactose, các loại rau xanh và trái cây giàu xơ, potassium (như chuối, đu đủ).
  • Hạn chế: Đồ ăn tươi sống (nem chua, gỏi, tiết canh, rau sống), món ăn chiên xào nhiều mỡ, trứng, sữa tươi, cùng các chất kích thích như rượu, bia, cà phê, thuốc lá.
  • Điều chỉnh theo triệu chứng: Khi bị táo bón, nên tăng cường chất xơ và chia nhỏ bữa ăn; khi bị tiêu chảy, nên giảm ăn chất xơ thô, bỏ vỏ trái cây tươi, nấu chín kỹ thực phẩm.
  • Đảm bảo năng lượng: Cung cấp đủ 1g đạm và 30–35 kcal cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày.
• Chế độ sinh hoạt & Giảm stress:
  • Giữ tinh thần thoải mái, kiểm soát căng thẳng vì stress kéo dài sẽ ảnh hưởng tới nhu động ruột, khiến bệnh nặng hơn.
  • Duy trì vận động thể chất đều đặn bằng các bộ môn nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, bơi lội, đạp xe, kết hợp xoa bóp nhẹ vùng thượng vị để kích thích tiêu hóa.

Điều trị theo nguyên nhân kết hợp ăn uống, sinh hoạt phù hợp giúp kiểm soát viêm đại tràng mạn và hạn chế tái phát

4. Viêm đại tràng mạn cần kiểm tra gì, khi nào cần đi khám?

Khi nào bạn cần đến gặp bác sĩ ngay?

Đừng chủ quan chịu đựng cơn đau. Bạn cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Đau bụng quặn thắt kéo dài, mức độ tăng dần.
• Đi tiêu ra máu tươi, phân lẫn nhầy máu hoặc phân có màu đen.
• Rối loạn tiêu hóa kéo dài (tiêu chảy hoặc táo bón dai dẳng) trên 2 tuần.
• Cơ thể mệt mỏi, sút cân nhanh chóng không rõ nguyên nhân.

Viêm đại tràng mạn cần kiểm tra gì?

Để đưa ra kết luận chính xác về tình trạng tổn thương, người bệnh thường thắc mắc viêm đại tràng mạn cần kiểm tra gì khi đi khám? Bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp chẩn đoán sau:

• Thám khám lâm sàng: Bác sĩ hỏi về tiền sử bệnh, thói quen ăn uống và thăm khám vùng bụng để xác định điểm đau.
• Xét nghiệm phân: Nhằm phát hiện máu ẩn trong phân, sự xuất hiện của vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc vi nấm gây hại.
• Xét nghiệm máu: Đánh giá chỉ số viêm nhiễm toàn thân và tình trạng thiếu máu do chảy máu rỉ rả.
• Nội soi đại tràng: Đây là phương pháp "tiêu chuẩn vàng" giúp bác sĩ quan sát trực tiếp bề mặt niêm mạc, phát hiện các vết loét, áp xe, polyp, đồng thời lấy mẫu sinh thiết nếu nghi ngờ có tế bào ung thư.
• Chẩn đoán hình ảnh (CT-Scanner/X-quang): Được áp dụng trong các trường hợp nghi ngờ có biến chứng giãn đại tràng hoặc thủng đại tràng.

Đau bụng kéo dài, phân có máu hoặc sút cân bất thường cần được thăm khám để chỉ định xét nghiệm, nội soi phù hợp

5. Gợi ý các địa chỉ khám tiêu hóa uy tín tại Hà Nội

Để người bệnh dễ dàng lựa chọn nơi thăm khám phù hợp, dưới đây là danh sách các bệnh viện và phòng khám chuyên khoa Tiêu hóa uy tín tại Hà Nội:

1. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc

• Địa chỉ: Số 286 Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h00 đến 17h00 hàng ngày.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

2. Bệnh viện Đại học Y Dược - Cơ sở Linh Đàm

• Địa chỉ: 189 Linh Đường, phường Hoàng Liệt, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 16h30 (Từ Thứ 2 đến Thứ 6).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

3. Phòng khám Đa khoa MEDIPLUS

• Địa chỉ: Tầng 2, TTTM Mandarin Garden 2, 99 phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 19h00 (Tất cả các ngày trong tuần).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

4. Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

• Địa chỉ: Số 42-44 phố Nghĩa Dũng - phường Hồng Hà - Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: 7h30 - 17h00 (Thứ 2 - thứ 7).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

5. Bệnh viện 19-8 Bộ Công An

• Địa chỉ: Số 9 Trần Bình, phường Từ Liêm, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 16h30 (Thứ 2 đến thứ 6).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

6. Bệnh viện Đa khoa Bảo Sơn

• Địa chỉ: Số 52 Nguyễn Chí Thanh, quận Đống Đa, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h30 đến 16h30 tất cả các ngày trong tuần.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

Kết luận

Tóm lại, viêm đại tràng mạn tính là căn bệnh tiêu hóa phức tạp, dễ tái phát và có nguy cơ biến chứng cao nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời. Việc nhận biết sớm triệu chứng, hiểu rõ các bước kiểm tra chẩn đoán và tuân thủ lối sống lành mạnh là chìa khóa giúp bạn chung sống hòa bình với căn bệnh này.

Thông tin trên IVIE - Bác Sĩ Ơi và các trang liên kết không thay thế cho lời khuyên y tế, chẩn đoán hoặc điều trị từ các chuyên gia y tế. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tư vấn với dược sĩ hoặc bác sĩ về bất kỳ sản phẩm nào bạn đang sử dụng hoặc dự định sử dụng. Công ty TNHH 1 thành viên ISOFHCARE không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thông tin nào chưa chính xác hoặc việc sử dụng sản phẩm mà không có sự tư vấn của bác sĩ, chỉ dựa trên thông tin từ chúng tôi.