Viêm loét đại tràng khi nào cần khám?

1. Viêm loét đại tràng là gì?

Viêm loét đại tràng (Ulcerative Colitis - UC) là một bệnh lý mãn tính kéo dài ở đường ruột. Bệnh xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể gặp sự cố: thay vì bảo vệ, cơ thể lại coi niêm mạc đại tràng là "vật lạ" và liên tục tấn công nó. Sự nhầm lẫn này gây ra tình trạng viêm nhiễm, hình thành nên các vết loét nông hoặc sâu, dẫn đến những cơn đau quặn và hàng loạt triệu chứng tiêu hóa khó chịu.

Theo các báo cáo từ tổ chức y tế quốc tế (như Crohn’s and Colitis Foundation of America), riêng tại Hoa Kỳ đã có tới hơn 900.000 người sống chung với căn bệnh này. Mặc dù bệnh có thể khởi phát ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng độ tuổi phổ biến nhất được chẩn đoán là những người ngoài 30 tuổi.

Bệnh có thể khu trú ở một đoạn hoặc lan rộng ra toàn bộ đại tràng:

• Viêm loét hậu môn: Tình trạng viêm chỉ xảy ra ở vùng trực tràng gần hậu môn. Chảy máu trực tràng thường là dấu hiệu duy nhất của dạng này.
• Viêm đại tràng tối cấp: Đây là dạng tiến triển cực kỳ nặng, ảnh hưởng lên toàn bộ đại tràng, gây đau bụng dữ dội, tiêu chảy liên tục không kiểm soát. Trường hợp này có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết, thủng ruột và tử vong nếu không được cấp cứu y tế kịp thời.

Một lưu ý đặc biệt quan trọng: Viêm loét đại tràng mãn tính kéo dài làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh ung thư ruột kết. Vì vậy, người bệnh bắt buộc phải thực hiện nội soi đại tràng định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Viêm loét đại tràng (UC) là bệnh viêm ruột mạn tính gây viêm và loét niêm mạc đại tràng, trực tràng

2. Dấu hiệu viêm loét đại tràng thường gặp

Mức độ nghiêm trọng của triệu chứng phụ thuộc vào vị trí và diện tích đại tràng bị tổn thương. Một trong những dấu hiệu toàn thân phổ biến nhất ở bệnh nhân là giảm cân nhanh chóng không rõ nguyên nhân. Ngoài ra, bạn cần lưu ý các dấu hiệu viêm loét đại tràng đặc trưng dưới đây:

Đau bụng và co thắt bụng

Các cơn đau thắt bụng có thể dao động từ rát nhẹ, âm ỉ cho đến những cơn co thắt dữ dội. Trong các đợt bùng phát, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống co thắt hoặc hướng dẫn chườm ấm để hỗ trợ giảm đau tại nhà.

Tiêu chảy kéo dài

Tiêu chảy là biểu hiện điển hình nhất. Phân thường lỏng, có thể lẫn máu tươi, mủ hoặc chất nhầy. Người bệnh luôn gặp phải những cơn buồn đi ngoài đột ngột, có thể đi tới 10 lần/ngày và thường xuyên phải thức dậy đi tiêu vào ban đêm.

Táo bón và mót rặn

Mặc dù ít gặp hơn tiêu chảy, viêm loét đại tràng vẫn có thể gây táo bón. Người bệnh luôn có cảm giác mót rặn, cảm thấy đi ngoài không hết phân dù vừa mới rời khỏi nhà vệ sinh, gây căng thẳng và tức nặng vùng hậu môn.

Chảy máu và tiết dịch trực tràng

Do các vết loét trên niêm mạc bị vỡ hoặc kích ứng khi phân đi qua, bạn có thể nhận thấy đốm máu tươi, dịch nhầy trên giấy vệ sinh, trong bồn cầu hoặc phân có vệt đỏ/chất nhầy.

Thiếu máu và mệt mỏi kéo dài

Mất máu rỉ rả qua đường tiêu hóa ngày này qua ngày khác sẽ dẫn đến thiếu máu do thiếu sắt. Tình trạng này khiến người bệnh luôn trong trạng thái mệt mỏi kiệt sức, dù nghỉ ngơi cũng không hồi phục, da nhợt nhạt, hoa mắt, chóng mặt và khó thở khi vận động nhẹ.

Triệu chứng ngoài đường tiêu hóa

Không chỉ dừng lại ở ruột, bệnh còn gây ảnh hưởng toàn thân:

• Đau nhức các khớp xương (lưng, hông, đầu gối).
• Biến dạng ngón tay/móng tay (móng cong xuống, đầu ngón tay phồng to, đỏ hoặc ấm nóng).
• Tổn thương viêm ở mắt, da, gan hoặc phổi.

Đau bụng, tiêu chảy kéo dài, phân có máu hoặc nhầy và mót rặn là những dấu hiệu thường gặp của viêm loét đại tràng

3. Viêm loét đại tràng khác IBS (Hội chứng ruột kích thích) như thế nào?

Rất nhiều người nhầm lẫn viêm loét đại tràng khác IBS (Hội chứng ruột kích thích) vì cả hai đều gây đau bụng và rối loạn đại tiện. Tuy nhiên, đây là hai bệnh lý hoàn toàn khác biệt:

Tiêu chí	Viêm loét đại tràng (UC)	Hội chứng ruột kích thích (IBS)
Bản chất tổn thương	Là bệnh tổn thương thực thể (có viêm, sưng, loét chảy máu trên niêm mạc).	Là rối loạn chức năng đường ruột (niêm mạc hoàn toàn bình thường, không có vết loét).
Dấu hiệu cảnh báo	Đi ngoài ra máu/mủ, sốt, giảm cân, thiếu máu rõ rệt.	Đau bụng, chướng hơi, thay đổi phân nhưng không bao giờ đi ngoài ra máu hay sốt.
Kết quả nội soi	Phát hiện các vùng viêm, loét, rỉ máu.	Niêm mạc đại tràng hoàn toàn hồng hào, bình thường.
Nguy cơ ung thư	Gia tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.	Không làm tăng nguy cơ ung thư.

4. Bệnh viêm loét đại tràng có chữa được không?

Câu hỏi được rất nhiều bệnh nhân đặt ra là: Viêm loét đại tràng có chữa được không?

Thực tế y khoa hiện nay xác định viêm loét đại tràng là bệnh mãn tính và chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn (trừ trường hợp phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ đại tràng). Tuy nhiên, bằng các phác đồ y khoa hiện đại, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát tốt triệu chứng và duy trì cuộc sống sinh hoạt bình thường.

Bệnh lý này tiến triển theo từng chu kỳ:

• Giai đoạn bùng phát: Triệu chứng rầm rộ, kéo dài từ vài ngày đến vài tháng.
• Giai đoạn thuyên giảm: Triệu chứng tạm thời biến mất, niêm mạc dần hồi phục.

Để quản lý bệnh hiệu quả, người bệnh cần:

1. Dùng thuốc kiên trì: Tuân thủ đúng toa thuốc của bác sĩ (thuốc chống viêm, thuốc kháng sinh, thuốc chế phẩm sinh học...) để đưa bệnh vào giai đoạn thuyên giảm lâu dài.
2. Thay đổi lối sống: Nhận biết và tránh các loại thực phẩm dễ gây kích ứng (đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, chất kích thích, sữa chứa lactose...), giảm căng thẳng.
3. Phẫu thuật: Khoảng hơn 25% bệnh nhân gặp biến chứng nặng hoặc không đáp ứng với điều trị nội khoa sẽ cần đến can thiệp phẫu thuật.

Viêm loét đại tràng có thể được kiểm soát và duy trì thuyên giảm lâu dài khi điều trị đúng theo hướng dẫn của bác sĩ

5. Viêm loét đại tràng cần theo dõi thế nào, khi nào cần khám?

Biết cách viêm loét đại tràng cần theo dõi thế nào sẽ giúp bạn chủ động phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Cách theo dõi bệnh tại nhà

• Tạo nhật ký triệu chứng: Ghi chép lại số lần đi tiêu mỗi ngày, tính chất phân (lỏng, cứng, có máu/nhầy hay không) và mức độ đau bụng.
• Ghi nhận tác nhân kích thích: Đánh giá xem thực phẩm nào hoặc sự kiện căng thẳng nào khiến bệnh bùng phát để chủ động né tránh.
• Nội soi định kỳ: Thực hiện tái khám và nội soi đại tràng theo lịch hẹn để phát hiện sớm các bất thường nguy cơ ung thư.

Khi nào bạn cần đi khám bác sĩ ngay?

Hãy đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa nếu gặp các dấu hiệu cảnh báo nguy cấp sau:

• Đau bụng quặn dữ dội, liên tục và không có dấu hiệu thuyên giảm.
• Đi ngoài ra máu tươi nhiều hoặc phân đen như bã cà phê.
• Tiêu chảy nặng kéo dài dẫn đến mất nước, kiệt sức, chóng mặt, tụt huyết áp.
• Sốt cao kèm lạnh run, bụng cứng gồng.

Theo dõi triệu chứng và tái khám đúng hẹn; đến bệnh viện ngay khi đau bụng dữ dội, chảy máu nhiều hoặc mất nước

6. Hướng dẫn đặt lịch khám viêm loét đại tràng nhanh chóng qua IVIE - Bác sĩ ơi

Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, việc thăm khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa Tiêu hóa là vô cùng cần thiết. Để tiết kiệm thời gian chờ đợi và chủ động chọn lịch khám với các chuyên gia hàng đầu, bạn có thể dễ dàng đặt lịch thông qua ứng dụng IVIE - Bác sĩ ơi.

Một số cơ sở y tế uy tín tại Hà Nội được tích hợp đặt lịch ưu tiên trên nền tảng IVIE - Bác sĩ ơi:

1. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc

• Địa chỉ: Số 286 Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h00 đến 17h00 hàng ngày.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

2. Bệnh viện Đại học Y Dược - Cơ sở Linh Đàm

• Địa chỉ: 189 Linh Đường, phường Hoàng Liệt, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 16h30 (Từ Thứ 2 đến Thứ 6).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

3. Phòng khám Đa khoa MEDIPLUS

• Địa chỉ: Tầng 2, TTTM Mandarin Garden 2, 99 phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 19h00 (Tất cả các ngày trong tuần).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

4. Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

• Địa chỉ: Số 42-44 phố Nghĩa Dũng - phường Hồng Hà - Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: 7h30 - 17h00 (Thứ 2 - thứ 7).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

5. Bệnh viện 19-8 Bộ Công An

• Địa chỉ: Số 9 Trần Bình, phường Từ Liêm, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 16h30 (Thứ 2 đến thứ 6).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

6. Bệnh viện Đa khoa Bảo Sơn

• Địa chỉ: Số 52 Nguyễn Chí Thanh, quận Đống Đa, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h30 đến 16h30 tất cả các ngày trong tuần.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

Kết luận

Tóm lại, viêm loét đại tràng là một bệnh lý tiêu hóa mãn tính phức tạp, đòi hỏi sự kiên trì trong theo dõi và điều trị. Nhận biết sớm các dấu hiệu viêm loét đại tràng, phân biệt chính xác với các rối loạn tiêu hóa khác và thăm khám kịp thời sẽ giúp bạn kiểm soát tốt căn bệnh này, phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

Thông tin trên IVIE - Bác Sĩ Ơi và các trang liên kết không thay thế cho lời khuyên y tế, chẩn đoán hoặc điều trị từ các chuyên gia y tế. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tư vấn với dược sĩ hoặc bác sĩ về bất kỳ sản phẩm nào bạn đang sử dụng hoặc dự định sử dụng. Công ty TNHH 1 thành viên ISOFHCARE không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thông tin nào chưa chính xác hoặc việc sử dụng sản phẩm mà không có sự tư vấn của bác sĩ, chỉ dựa trên thông tin từ chúng tôi.