Xét nghiệm máu ẩn trong phân dương tính

1. Xét nghiệm máu ẩn trong phân (FIT) là gì và có ý nghĩa gì?

Xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân (Fecal Immunochemical Test - viết tắt là FIT) là một phương pháp y khoa hiện đại nhằm phát hiện sự có mặt của hồng cầu (hoặc vết máu vi thể) trong phân. Điểm đặc biệt của xét nghiệm này là nó có thể nhận biết được lượng máu vô cùng nhỏ mà mắt thường không thể quan sát hay nhận biết được trong điều kiện sinh hoạt hàng ngày.

• Ý nghĩa tầm soát: Khi đường tiêu hóa (từ dạ dày, ruột non đến đại trực tràng) xuất hiện tổn thương như khối u, polyp, vết loét hay tình trạng viêm nhiễm, các mạch máu nhỏ có thể bị vỡ ra khiến máu lẫn vào phân. Xét nghiệm FIT đóng vai trò như một "chuông cảnh báo sớm", giúp bác sĩ khoanh vùng nguy cơ tổn thương niêm mạc.
• Kết quả dương tính nói lên điều gì? Khi kết quả xét nghiệm cho thấy dương tính, điều này khẳng định chắc chắn có tình trạng chảy máu bất thường đang diễn ra trong hệ thống đường tiêu hóa của bạn và cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, xác định chính xác nguyên nhân.

Xét nghiệm FIT giúp phát hiện máu ẩn trong phân, hỗ trợ tầm soát ung thư đại trực tràng

2. FIT dương tính là gì? Máu ẩn trong phân có phải ung thư không?

FIT dương tính là gì?

Ở một người khỏe mạnh bình thường, mỗi ngày hệ tiêu hóa vẫn có thể mất đi một lượng máu sinh lý rất nhỏ, khoảng từ 0.5 đến 1.5 ml/ngày thông qua phân. Chỉ số FIT dương tính là gì? Đó là hiện tượng lượng máu mất qua phân vượt quá ngưỡng sinh lý cho phép nói trên, tới mức các chất chỉ thị màu hoặc kháng thể sinh học trong bộ kit xét nghiệm ghi nhận và chuyển sang trạng thái dương tính.

Máu ẩn trong phân có phải ung thư?

Đây là thắc mắc lớn nhất khiến đa số người bệnh hoang mang khi nhận kết quả. Cần khẳng định rõ ràng: Máu ẩn trong phân KHÔNG đồng nghĩa với việc chắc chắn 100% bạn đã bị ung thư.

Xét nghiệm FIT có độ nhạy cao nhưng không có tính đặc hiệu tuyệt đối chỉ riêng cho ung thư. Kết quả dương tính chỉ cho biết có máu chảy trong đường ruột, và nguyên nhân có thể đến từ nhiều bệnh lý lành tính khác nhau như:

• Polyp đại trực tràng: Các khối phát triển lành tính trên niêm mạc ruột. Khi phân đi qua cọ xát có thể gây rỉ máu nhẹ.
• Bệnh trĩ hoặc nứt kẽ hậu môn: Các búi trĩ nội/ngoại đang chảy máu hoạt động hoặc tổn thương nứt kẽ vùng hậu môn.
• Bệnh viêm ruột: Viêm loét đại trực tràng chảy máu, bệnh Crohn, viêm túi thừa đại tràng.
• Viêm loét dạ dày - hành tá tràng: Vết loét ở đường tiêu hóa trên chảy máu ri rỉ.

Tuy nhiên, kết quả này tuyệt đối không được chủ quan vì khối u và polyp tiền ung thư đại trực tràng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra hiện tượng chảy máu ẩn này.

Máu ẩn trong phân dương tính là dấu hiệu cảnh báo chảy máu tiêu hóa, không đồng nghĩa với việc chắc chắn bị ung thư đại trực tràng

3. FIT dương tính có cần nội soi không? Hướng xử trí đúng cách

FIT dương tính có cần nội soi đại tràng?

Sau khi nhận kết quả, câu hỏi tiếp theo thường là FIT dương tính có cần nội soi đại tràng không?

Câu trả lời chuyên môn từ các bác sĩ tiêu hóa là CÓ. Mối liên hệ giữa xét nghiệm FIT và nội soi đại tràng là mối quan hệ hỗ trợ chặt chẽ trong quy trình tầm soát y tế:

• Xét nghiệm FIT đóng vai trò là công cụ sàng lọc diện rộng, chi phí thấp, nhanh chóng và không xâm lấn.
• Nội soi đại tràng là "tiêu chuẩn vàng" chẩn đoán. Khi FIT cho kết quả dương tính, nội soi đại tràng giúp bác sĩ quan sát trực tiếp toàn bộ niêm mạc ruột, xác định vị trí chảy máu, phát hiện chính xác polyp hay khối u, đồng thời có thể can thiệp cắt polyp hoặc sinh thiết kiểm tra tế bào ngay trong quá trình nội soi.

Bác sĩ sẽ làm gì khi kết quả dương tính?

Tùy thuộc vào tiền sử bệnh lý và triệu chứng lâm sàng, ngoài nội soi đại tràng, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung các cận lâm sàng cần thiết khác như:

• Nội soi dạ dày - thực quản.
• Siêu âm ổ bụng tổng quát hoặc chụp CT Scanner ổ bụng.
• Xét nghiệm các chỉ số marker ung thư trong máu (như CEA).

Nếu kết quả FIT âm tính thì sao?

Kết quả âm tính đồng nghĩa với việc hiện tại không phát hiện lượng máu bất thường vượt ngưỡng trong phân. Bạn có thể hoàn toàn yên tâm, nhưng cần duy trì kế hoạch tầm soát sức khỏe định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ thay vì bỏ qua hoàn toàn việc kiểm tra sau đó.

Nội soi đại tràng là "tiêu chuẩn vàng" được chỉ định sau khi nhận kết quả xét nghiệm FIT dương tính

4. Những lưu ý quan trọng trước và trong khi xét nghiệm FIT

Kết quả xét nghiệm có thể bị sai lệch (dương tính giả hoặc âm tính giả) nếu quy trình chuẩn bị mẫu không đúng cách. Để đảm bảo độ chính xác cao nhất, người bệnh cần lưu ý:

Các trường hợp KHÔNG nên thực hiện xét nghiệm ngay:

• Đang gặp tình trạng tiêu chảy cấp hoặc táo bón nặng.
• Đang có đợt viêm đại tràng, viêm túi thừa hoặc loét đường tiêu hóa cấp tính đã biết.
• Bệnh trĩ đang trong giai đoạn chảy máu hoạt động rõ rệt.
• Phụ nữ đang trong chu kỳ kinh nguyệt (nên chờ sau khi sạch kinh ít nhất 3 - 5 ngày).

Chế độ ăn uống (Kiêng 48 - 72 giờ trước khi lấy mẫu):

• Rau củ quả: Hạn chế các loại thực phẩm như bông cải xanh, củ cải, cà rốt, dưa chuột, bưởi, nấm, rau cải ngựa... do một số loại chứa enzyme có thể ảnh hưởng đến phản ứng hóa học của test.
• Thịt đỏ: Tránh ăn thịt bò, thịt cừu... lượng lớn trước ngày lấy mẫu.
• Thực phẩm bổ sung: Tạm ngưng các loại Vitamin C liều cao.

Về việc dùng thuốc:

• Tạm dừng tất cả các loại thuốc giảm đau, chống viêm không steroid (như Aspirin, Ibuprofen, Advil, Motrin...) trước khi làm xét nghiệm 48 giờ theo hướng dẫn của bác sĩ, vì các thuốc này có thể gây kích ứng nhẹ niêm mạc dạ dày dẫn đến chảy máu giả.

Lấy mẫu đúng hướng dẫn và thông báo tình trạng sức khỏe, thuốc đang dùng giúp đảm bảo độ chính xác của xét nghiệm FIT

5. Khuyến cáo độ tuổi và tần suất xét nghiệm FIT định kỳ

Tầm soát sớm là chìa khóa để phòng ngừa và điều trị hiệu quả ung thư đại trực tràng. Các tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo:

• Độ tuổi nên bắt đầu: Tất cả nam và nữ từ 50 tuổi trở lên (hoặc từ 45 tuổi đối với những người có yếu tố nguy cơ cao như gia đình có tiền sử mắc ung thư đại trực tràng/polyp).
• Tần suất thực hiện: Nên làm xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân định kỳ 1 lần/năm.
• Lợi ích dài hạn: Việc duy trì xét nghiệm FIT hàng năm giúp phát hiện tổn thương ở giai đoạn rất sớm. Nếu kết quả FIT liên tục âm tính hàng năm, khoảng cách giữa các lần nội soi đại tràng kiểm tra chuyên sâu có thể kéo dài lên tới 5 năm - 10 năm/lần, giúp giảm tải gánh nặng chi phí và thủ thuật xâm lấn cho người bệnh.

6. Top 6 địa chỉ khám và xét nghiệm tiêu hóa uy tín tại Hà Nội

Nếu bạn nhận kết quả FIT dương tính hoặc có nhu cầu tầm soát sức khỏe tiêu hóa, việc lựa chọn cơ sở y tế uy tín có đội ngũ bác sĩ giỏi và trang thiết bị nội soi hiện đại là vô cùng quan trọng. Dưới đây là 6 địa chỉ đáng tin cậy tại Hà Nội:

1. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc

• Địa chỉ: Số 286 Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h00 đến 17h00 hàng ngày.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

2. Bệnh viện Đại học Y Dược - Cơ sở Linh Đàm

• Địa chỉ: 189 Linh Đường, phường Hoàng Liệt, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 16h30 (Từ Thứ 2 đến Thứ 6).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

3. Phòng khám Đa khoa MEDIPLUS

• Địa chỉ: Tầng 2, TTTM Mandarin Garden 2, 99 phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 19h00 (Tất cả các ngày trong tuần).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

4. Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

• Địa chỉ: Số 42-44 phố Nghĩa Dũng - phường Hồng Hà - Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: 7h30 - 17h00 (Thứ 2 - thứ 7).
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

5. Bệnh viện 19-8 Bộ Công An

• Địa chỉ: Số 9 Trần Bình, phường Từ Liêm, Hà Nội.
• Thời gian làm việc: 7h30 - 16h30 (Thứ 2 đến thứ 6).
• Hotline đặt lịch khám ưu tiên: 1900 3367.

1900 3367

6. Bệnh viện Đa khoa Bảo Sơn

• Địa chỉ: Số 52 Nguyễn Chí Thanh, quận Đống Đa, Hà Nội.
• Thời gian thăm khám: Từ 7h30 đến 16h30 tất cả các ngày trong tuần.
• Hotline đặt khám: 1900 3367.

1900 3367

Kết luận

Tóm lại, nhận được kết quả xét nghiệm máu ẩn trong phân dương tính không phải là lời tuyên án ung thư, mà là một tín hiệu cảnh báo sớm hữu ích từ cơ thể. Điều quan trọng nhất bạn cần làm lúc này là giữ tâm lý bình tĩnh, không tự ý lo lắng thái quá và đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa để thực hiện nội soi chẩn đoán chính xác nguyên nhân.

Thông tin trên IVIE - Bác Sĩ Ơi và các trang liên kết không thay thế cho lời khuyên y tế, chẩn đoán hoặc điều trị từ các chuyên gia y tế. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tư vấn với dược sĩ hoặc bác sĩ về bất kỳ sản phẩm nào bạn đang sử dụng hoặc dự định sử dụng. Công ty TNHH 1 thành viên ISOFHCARE không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thông tin nào chưa chính xác hoặc việc sử dụng sản phẩm mà không có sự tư vấn của bác sĩ, chỉ dựa trên thông tin từ chúng tôi.