Hở van hai lá là một trong số những bệnh lý van tim thường gặp nhất và là loại bệnh van tim có tiên lượng tốt hơn. Thống kê cho thấy khoảng 30% người bình thường có hở van hai lá và hoàn toàn là sinh lý, không phải là một tổn thương bệnh lý và gần như không ảnh hưởng tới sinh hoạt hàng ngày cũng như gây ra triệu chứng đáng kể. Tuy nhiên, cũng như các bệnh lý van tim khác, hở van hai lá vẫn có thể dẫn đến suy tim.
1. Định nghĩa và cơ chế suy tim trong hở van hai lá
Hở van hai lá là tình trạng van đóng không kín, làm cho dòng máu từ thất trái trong khi tim co bóp thay vì được đưa vào động mạch chủ toàn bộ thì một phần bị trào ngược lại nhĩ phải. Đây là lý do gây tổn thương cấu trúc tim trong hở van hai lá.
Dòng máu trào ngược lâu dài sẽ dẫn đến hiện tượng nhĩ trái giãn ra để chứa được lượng máu nhiều hơn, do đó lưu lượng và áp lực nhĩ trái tăng lên. Do sự trào ngược này nên lưu lượng máu đưa đi nuôi cơ thể không đủ, do đó thất trái giãn và thể tích tống máu tăng lên để bù trừ cho dòng hở, giúp duy trì được thể tích máu đi vào động mạch chủ cũng như đảm bảo phân suất tống máu. Lâu dần theo thời gian, cơ tim càng ngày càng giãn lớn và mất dần khả năng bù trừ, kèm theo đó dòng trào ngược càng ngày càng lớn, khi đó chức năng tim sẽ bắt đầu bị suy giảm và người bệnh xuất hiện triệu chứng suy tim.
![Dòng hở van hai lá càng nặng, buồng tim càng bị giãn và chức năng tim càng suy giảm](https://isofhcare-backup.s3-ap-southeast-1.amazonaws.com/images/ho-van-hai-la-gay-suy-giam-chuc-nang-tim-ivie_16f310d5_3150_4ca1_9692_4404478db9b3.png)
Dòng hở van hai lá càng nặng, buồng tim càng bị giãn và chức năng tim càng suy giảm
Khi triệu chứng bệnh có dấu hiệu thay đổi ảnh hưởng đến cơ thể hoặc khám bệnh định kỳ, thì bạn nên thực hiện thăm khám tại phòng khám, bệnh viện chuyên khoa tim mạch có đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, trang thiết bị hiện đại và dịch vụ y tế tốt, uy tín.
2. Nguyên nhân hở van hai lá
Nguyên nhân hở van hai lá phân làm 2 loại
a. Hở van hai lá mạn tinh
Nguyên nhân nguyên phát
- Di chứng thấp tim.
- Sa van hai lá
- Hội chứng Marfan, hội chứng Hurler.
- Thoái hóa ở người già, tăng huyết áp, đái tháo đường.
- Bệnh lý thâm nhiễm cơ tim: amyloid, sarcoid.
Nguyên nhân thứ phát
- Khi tình trạng cấu trúc van bình thường, hở van hai lá xảy ra khi có rối loạn chức năng thất trái nặng, thất trái giãn làm cơ nhú và dây chằng bị kéo căng, đồng thời giãn vòng van khiến hai lá van không áp sát được vào nhau.
![Hở van hai lá khiến máu bị thay đổi chiều dòng chảy, trào ngược một phần trở lại nhĩ trái.](https://isofhcare-backup.s3-ap-southeast-1.amazonaws.com/images/ho-van-hai-la-thay-doi-chieu-dong-chay-ivie_fd949c3d_367f_43fa_9872_501405a31a41.png)
Hở van hai lá khiến máu bị thay đổi chiều dòng chảy, trào ngược một phần trở lại nhĩ trái
b. Hở van hai lá cấp tính
- Sau nhồi máu cơ tim: thiếu máu nuôi cơ tim và các cấu trúc như dây chằng, cột cơ của van hai lá dẫn đến hở van.
- Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn: vi trùng tấn công van hai lá làm thủng, rách, đứt lá van hoặc tạo cục sùi trên van gây hở van.
- Sau thủ thuật nong van hai lá: do vấn đề thủ thuật can thiệp, bác sĩ nong quá mức dẫn đến hở van hai lá.
- Đứt dây chằng do thoái hóa.
Tổng đài tư vấn và đặt lịch khám tim mạch tại các bệnh viện tuyến trung ương, phòng khám uy tín và xét nghiệm tại nhà hoặc Tải ứng dụng Bác sĩ ơi - IVIE - Bác sĩ ơi để xem thông tin các CSYT và đặt lịch chủ động hơn!
1900 3367
3. Triệu chứng lâm sàng hở van hai lá
Triệu chứng hở van hai lá phân làm 2 loại
a. Hở van hai lá cấp tính
- Triệu chứng người bệnh thường nặng nề, biểu hiện bằng triệu chứng suy tim cấp như: khó thở, đau ngực, rối loạn nhịp tim.
- Phù phổi cấp có thể gặp khiến cho bệnh cảnh càng thêm nặng nề. Thêm vào đó, do dòng máu phụt ngược trở về nhĩ trái thông qua dòng hở van hai lá khiến cho cung lượng tim bị giảm đột ngột, lưu lượng máu qua van động mạch chủ giảm, tưới máu ngoại biên giảm dẫn đến tụt huyết áp, thậm chí sốc tim.
![Vi trùng bám trên van hai lá làm lá van đóng không kín gây hở van](https://isofhcare-backup.s3-ap-southeast-1.amazonaws.com/images/ho-van-hai-la-do-vi-trung-bam-ivie_848f45b8_8827_4ed0_ac2c_f1265e72c8bb.png)
Vi trùng bám trên van hai lá làm lá van đóng không kín gây hở van
b. Hở van hai lá mạn tính
Cơ năng
- Người bệnh thường không có triệu chứng trong nhiều năm. Chỉ khi đợt tiến triển của bệnh hoặc khi tim mất khả năng bù trừ, dẫn đến suy tim thì có thể có những biểu hiện: mệt (do giảm cung lượng tim), khó thở khi gắng sức, khó thở khi nằm.
- Đánh trống ngực (do tăng thể tích tống máu hoặc rung nhĩ).
- Các dấu hiệu suy tim trái: nhịp tim nhanh, huyết áp thấp.
- Các dấu hiệu suy tim phải: gan to, tĩnh mạch cổ nổi, phù hai chi dưới.
Ngoài ra, còn nhiều những yếu tố khác gây ảnh hưởng đến bệnh tim mạch mà chúng ta chưa để ý đến.
4. Các thăm dò cận lâm sàng hở van hai lá
Có thể tìm thấy các dấu hiệu như nhĩ trái giãn, phì đại thất trái, giãn nhĩ phải nếu có tăng áp lực động mạch phổi. Rung nhĩ thường gặp trong hở van hai lá mạn tính.
Bóng tim to, giãn nhĩ trái, thất trái, ứ dịch tĩnh mạch phổi. Có thể thấy vôi hóa vòng van hai lá.
![Giãn nhĩ trái, thất trái (mũi tên xanh) tạo nên hình ảnh bóng tim to trên Xquang.](https://isofhcare-backup.s3-ap-southeast-1.amazonaws.com/images/ho-van-hai-la-hinh-anh-bong-tim-ivie_2bd433f6_0a3d_4968_a978_21f6a2921b66.png)
Giãn nhĩ trái, thất trái (mũi tên xanh) tạo nên hình ảnh bóng tim to trên Xquang.
- Siêu âm tim qua thành ngực
- Đánh giá giải phẫu van hai lá (loại tổn thương và phân loại hở van hai lá).
- Phát hiện và đánh giá mức độ hở van hai lá.
- Đánh giá chức năng thất trái dựa vào phân suất tống máu, đường kính cuối tâm thu và cuối tâm trương.
- Đánh giá áp lực động mạch phổi và chức năng tâm thất phải.
- Giúp xác định nguyên nhân gây hở van hai lá cấp như tình trạng viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn, rối loạn vận động vùng do nhồi máu cơ tim, đứt các dây chằng van tim do thoái hóa…
IVIE - Bác sĩ ơi - Nền tảng đặt lịch khám bệnh online hàng đầu tại Việt Nam, giúp kết nối người bệnh với hệ thống bệnh viện tuyến trung ương, bệnh viện tư hàng đầu, phòng khám uy tín trên cả nước. Để đặt lịch khám ưu tiên tại cơ sở gần nhất, đặt hẹn với bác sĩ theo yêu cầu hoặc đặt lịch xét nghiệm tại nhà, bạn có thể liên hệ tới IVIE - Bác sĩ ơi để được hỗ trợ.
1900 3367