HPV là gì? Top 8 bệnh lý có thể gây ra bởi virus HPV

1900 3367

Tải app ngay để nhận tư vấn từ Bác sĩ!

HPV là gì và vì sao cần cảnh giác?

Để hiểu rõ mức độ nguy hiểm của HPV, trước hết cần nắm được đặc điểm của loại virus này cũng như con đường lây truyền phổ biến.

HPV là gì?

HPV là cụm từ viết tắt của Human Papillomavirus hay còn gọi là virus u nhú ở người. Đây là một nhóm virus có trên 200 chủng khác nhau. Trong số đó, khoảng 40 chủng HPV có khả năng lây truyền qua đường tình dục.

Các chủng HPV được chia thành hai nhóm chính:

• Nhóm nguy cơ thấp: HPV 6 và 11 thường gây mụn cóc sinh dục, ít có khả năng gây ung thư.

• Nhóm nguy cơ cao: HPV 16, 18, 31, 33,... có thể làm biến đổi tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư nếu tồn tại kéo dài trong cơ thể.

Đặc biệt, HPV 16 và HPV 18 có liên quan trực tiếp đến phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung. Đây cũng là hai chủng HPV được quan tâm nhiều nhất trong các chương trình tầm soát và phòng ngừa hiện nay.

HPV lây truyền qua những con đường nào?

Virus có thể xâm nhập vào cơ thể thông qua các vết trầy xước nhỏ trên da hoặc niêm mạc khi có tiếp xúc trực tiếp với nguồn bệnh. Các con đường lây truyền HPV phổ biến gồm:

• Quan hệ tình dục

• Tiếp xúc trực tiếp da - niêm mạc tại vùng sinh dục

• Dùng chung đồ cá nhân có dính dịch tiết của người bệnh (hiếm gặp)

• Mẹ lây sang con trong quá trình sinh thường (ít gặp).

Ngược lại, HPV không lây qua các hoạt động sinh hoạt thông thường như bắt tay, ôm hay sử dụng chung nhà vệ sinh. Phần lớn trường hợp nhiễm có thể tự đào thải trong vòng 1 - 2 năm. Tuy nhiên, nếu HPV nguy cơ cao tồn tại dai dẳng trong cơ thể, virus có thể gây biến đổi tế bào và dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm.

Virus HPV có nhiều chủng, trong đó một số chủng làm tăng nguy cơ ung thư (Ảnh: Medlatec)

Top 8 bệnh lý có thể gây ra bởi virus HPV

Không phải mọi trường hợp nhiễm HPV đều dẫn đến bệnh nặng. Tuy nhiên, các chủng HPV nguy cơ cao có thể liên quan đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Dưới đây là 8 bệnh thường gặp nhất.

Mụn cóc sinh dục

Mụn cóc sinh dục là bệnh lây truyền qua đường tình dục do HPV gây ra. Tác nhân thường gặp nhất là HPV 6 và 11. Thời gian ủ bệnh thường từ 1 - 3 tháng nhưng cũng có thể kéo dài vài tháng đến 1 năm.

Bệnh liên quan đến HPV này xuất hiện nhiều ở nhóm tuổi từ 20 - 45. Tỷ lệ mắc bệnh ở nữ giới cao hơn nam giới. Virus có thể lây truyền qua tiếp xúc tình dục, tiếp xúc da hoặc dịch tiết của người nhiễm bệnh. Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

• Vệ sinh cá nhân kém

• Bộ phận sinh dục thường xuyên ẩm ướt

• Bao quy đầu dài

• Viêm âm hộ, viêm âm đạo

• Suy giảm miễn dịch.

Sùi mào gà

Sùi mào gà là bệnh lý có liên quan chặt chẽ đến HPV. Người mắc bệnh thường xuất hiện các nốt sùi nhỏ màu hồng hoặc xám tại cơ quan sinh dục. Theo thời gian, các nốt sùi có thể phát triển thành từng mảng giống hoa súp lơ. Bệnh thường gây ngứa, khó chịu và có thể chảy máu khi va chạm.

Mặc dù sùi mào gà không phải là ung thư, bệnh có xu hướng tái phát nhiều lần và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống cũng như đời sống tình dục của người bệnh.

Ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung là bệnh lý nguy hiểm phổ biến nhất liên quan đến HPV ở nữ giới. Hầu hết các trường hợp đều có liên quan đến tình trạng nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài trong nhiều năm.

Điều đáng lo ngại là bệnh thường tiến triển âm thầm. Ở giai đoạn đầu, người bệnh hầu như không có triệu chứng rõ rệt. Khi xuất hiện các dấu hiệu như chảy máu âm đạo bất thường, đau khi quan hệ hoặc đau vùng chậu thì bệnh thường đã tiến triển nặng hơn.

Trung bình, quá trình từ khi nhiễm HPV đến khi phát triển thành ung thư cổ tử cung có thể kéo dài từ 10 - 15 năm. Vì vậy, tầm soát định kỳ đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát hiện sớm bệnh.

Ung thư hậu môn

HPV, đặc biệt là HPV loại 16 có liên quan mật thiết đến ung thư hậu môn. Đây là bệnh lý ác tính xuất phát từ các mô tại vùng hậu môn và có nhiều đặc điểm khác với ung thư đại trực tràng. Những nhóm đối tượng có nguy cơ cao bao gồm:

• Người có quan hệ tình dục qua đường hậu môn

• Người nhiễm HIV

• Người có hệ miễn dịch suy giảm.

Ung thư âm hộ

Ung thư âm hộ là một dạng ung thư xảy ra ở bề mặt ngoài của cơ quan sinh dục nữ. HPV được xem là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh, chỉ đứng sau tuổi tác.

Độ tuổi mắc bệnh trung bình khoảng 65 tuổi. Người bệnh thường đến khám khi xuất hiện các triệu chứng như:

• Ngứa kéo dài vùng âm hộ

• Đau hoặc chảy máu bất thường

• Thay đổi màu sắc da vùng âm hộ

• Xuất hiện khối u hoặc mụn cóc bất thường.

Mặc dù tỷ lệ mắc thấp hơn nhiều bệnh ung thư phụ khoa khác nhưng đây vẫn là bệnh lý liên quan đến HPV cần được phát hiện sớm để nâng cao hiệu quả điều trị.

Ung thư hầu họng

Virus HPV có thể lây truyền qua đường miệng trong quá trình quan hệ tình dục bằng miệng. Sau khi xâm nhập, virus có khả năng gây biến đổi tế bào tại vùng hầu họng. Người mắc bệnh thường gặp các triệu chứng:

• Đau họng kéo dài

• Khàn tiếng

• Khó nuốt

• Nổi hạch cổ không rõ nguyên nhân.

Khác với ung thư liên quan đến hút thuốc lá, ung thư hầu họng do HPV có thể xuất hiện ở cả những người trẻ tuổi không hút thuốc.

Ung thư dương vật

Ung thư dương vật là bệnh khá hiếm gặp nhưng vẫn có mối liên hệ với HPV. Không cắt bao quy đầu và phơi nhiễm với HPV được xem là những yếu tố nguy cơ quan trọng.

HPV có thể được phát hiện trong khoảng 30 - 50% trường hợp ung thư biểu mô dương vật. Người bệnh thường xuất hiện các tổn thương kéo dài, vết loét khó lành hoặc khối u bất thường ở dương vật. Do triệu chứng ban đầu thường không rõ rệt nên nhiều trường hợp được phát hiện muộn gây khó khăn cho việc điều trị.

Ung thư âm đạo

Bên cạnh ung thư âm hộ, HPV nguy cơ cao cũng có thể liên quan đến ung thư âm đạo ở nữ giới. Bệnh thường xuất hiện khi virus tồn tại lâu dài và gây biến đổi bất thường tại các tế bào niêm mạc.

Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như chảy máu âm đạo bất thường, đau vùng chậu hoặc xuất hiện các tổn thương bất thường trong âm đạo. Việc khám phụ khoa định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường liên quan đến HPV.

Cách phòng ngừa các bệnh do HPV gây ra

Mặc dù HPV khá phổ biến nhưng hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa bằng các biện pháp phù hợp. Dưới đây là những cách giúp giảm nguy cơ nhiễm và các bệnh liên quan:

• Tiêm vắc xin HPV đúng độ tuổi khuyến cáo

• Quan hệ tình dục an toàn

• Hạn chế các hành vi làm tăng nguy cơ lây nhiễm HPV

• Khám phụ khoa định kỳ đối với nữ giới

• Tầm soát ung thư cổ tử cung theo hướng dẫn của bác sĩ

• Duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh thông qua chế độ sinh hoạt lành mạnh.

Việc phát hiện sớm HPV hoặc các tổn thương tiền ung thư giúp tăng đáng kể hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Tiêm vaccine sớm để phòng ngừa các bệnh do HPV gây ra (Ảnh: Long Châu)

FAQ - Câu hỏi thường gặp về HPV

Dưới đây là một số thắc mắc phổ biến mà nhiều người quan tâm khi tìm hiểu về HPV.

1. Nam giới có nên tiêm vắc xin HPV không?

Có. Nam giới vẫn có nguy cơ nhiễm HPV và mắc các bệnh liên quan như sùi mào gà, ung thư dương vật hoặc ung thư hầu họng. Vì vậy, tiêm vắc xin có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

2. Nhiễm HPV có đồng nghĩa với mắc ung thư không?

Không. Phần lớn trường hợp nhiễm HPV sẽ tự khỏi trong vòng 1 - 2 năm. Chỉ một số trường hợp nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài mới có khả năng tiến triển thành ung thư.

3. Người đã tiêm vắc xin HPV có cần tầm soát định kỳ không?

Có. Vắc xin HPV giúp phòng ngừa nhiều chủng virus nguy hiểm nhưng không bảo vệ hoàn toàn trước tất cả các chủng. Vì vậy, việc tầm soát định kỳ vẫn rất cần thiết.

HPV là loại virus phổ biến với hơn 200 chủng khác nhau, trong đó một số chủng có thể gây ra các bệnh lý nguy hiểm như sùi mào gà, ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng hay ung thư dương vật. Hiểu rõ HPV là gì, nhận biết sớm các nguy cơ và chủ động tiêm phòng, tầm soát định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài trước các bệnh do virus này gây ra.

1900 3367

Tải app ngay để nhận tư vấn từ Bác sĩ!

Thông tin trên IVIE - Bác Sĩ Ơi và các trang liên kết không thay thế cho lời khuyên y tế, chẩn đoán hoặc điều trị từ các chuyên gia y tế. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tư vấn với dược sĩ hoặc bác sĩ về bất kỳ sản phẩm nào bạn đang sử dụng hoặc dự định sử dụng. Công ty TNHH 1 thành viên ISOFHCARE không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thông tin nào chưa chính xác hoặc việc sử dụng sản phẩm mà không có sự tư vấn của bác sĩ, chỉ dựa trên thông tin từ chúng tôi.