Trên thế giới, ung thư hiện có tỷ lệ tử vong vô cùng cao, đứng hàng thứ hai chỉ sau bệnh lý tim mạch. Việc chủ động phát hiện, xét nghiệm máu sàng lọc ung thư và tầm soát ung thư ở giai đoạn sớm là điều cần thiết và hết sức quan trọng.
1. Tại sao phải tầm soát ung thư?
Ung thư là bệnh lý do có sự tăng sinh một cách bất thường của một dòng tế bào bất thường với tốc độ cao. Hậu quả là chúng xâm lấn các mô khác bằng cách phát triển trực tiếp vào mô lân cận hoặc di căn đến các mô cơ quan khác trong cơ thể.
Ung thư không được chẩn đoán sớm sẽ gây ra tỷ lệ tử vong cao. Tất cả các phương pháp điều trị hiện nay bao gồm: phẫu thuật, hoá trị, xạ trị… nếu thực hiện ở giai đoạn muộn đều có những hạn chế ở mức độ đáng kể. Đồng thời, việc phát hiện, điều trị ở giai đoạn muộn ảnh hưởng đến sức khoẻ, tâm lý, kinh tế của người bệnh.
Vì vậy, việc sàng lọc để phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm là điều vô cùng cần thiết.

Ung thư không được chẩn đoán sớm sẽ gây ra tỷ lệ tử vong cao.
2. Chất chỉ điểm ung thư là gì?
Xét nghiệm máu sàng lọc ung thư giúp phát hiện các marker ung thư – Chất chỉ điểm ung thư. Đây là những chất được sản xuất bởi tế bào ung thư hoặc bởi cơ thể khi đáp ứng với sự có mặt của ung thư. Các marker ung thư có đặc điểm:
Không chỉ đặc hiệu cho một loại khối u mà 1 chỉ điểm ung thư có thể tăng trong một số ung thư khác nhau. Ví dụ CEA không chỉ tăng trong ung thư đại trực tràng mà còn tăng trong ung thư vú, ung thư phổi…
Ngoài ra, chúng còn tăng trong các trường hợp bình thường hoặc bệnh lý lành tính. Ví dụ AFP không chỉ tăng trong ung thư gan nguyên phát mà còn tăng trong viêm gan, phụ nữ có thai… Trong số ít trường hợp, chất chỉ điểm ung thư không tăng ngay cả khi ung thư.
Chất chỉ điểm ung thư có vai trò sàng lọc để phát hiện ung thư giai đoạn sớm, đánh giá hiệu quả điều trị và theo dõi sau điều trị để phát hiện tái phát.
Hầu hết các ung thư lần đầu được chẩn đoán đều dựa vào các triệu chứng và sàng lọc thông qua các xét nghiệm máu phát hiện ung thư sớm. Tuy nhiên, để chẩn đoán xác định thì phải cần sinh thiết.

Chất chỉ điểm ung thư có vai trò sàng lọc để phát hiện ung thư giai đoạn sớm.
3. Lưu ý khi xét nghiệm máu sàng lọc ung thư
Tùy xét nghiệm mà người bệnh cần hoặc không cần nhịn ăn.
Những người cần làm xét nghiệm sàng lọc ung thư là khi có dấu hiệu toàn thân như: chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân, suy kiệt, thiếu máu, phù nề, chảy máu, đau hoặc viêm loét kéo dài…. Hay thấy khối u bất thường, hạch to, ho nhiều, ho ra máu, đau xương kéo dài…
Bác sĩ sẽ dựa theo kết quả xét nghiệm ung thư và thăm khám lâm sàng cùng các xét nghiệm khác. Bởi xét nghiệm marker chỉ mang tính chất tham khảo và gợi ý chẩn đoán.
Thời gian trả kết quả trong vòng 2 tiếng kể từ khi nhận bệnh phẩm.
4. Các xét nghiệm máu tầm soát ung thư
Trong y học, xét nghiệm máu là một hình thức rất thông dụng, là công cụ đắc lực hỗ trợ bác sĩ trong quá trình chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân ung thư. Các xét nghiệm máu tầm soát ung thư cũng chia thành nhiều loại khác nhau. Một số phương pháp thường được sử dụng như:
a. Xét nghiệm sàng lọc nhiễm trùng hoặc nhiễm virus
Xét nghiệm này được tiến hành nhằm mục đích nắm rõ tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Thông qua đó, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp can thiệp hiệu quả nhất. Với những bệnh nhân viêm gan B, C, bác sĩ sẽ lựa chọn những hình thức xét nghiệm phù hợp với tình trạng sức khoẻ.
b. Phân tích tế bào máu
Xét nghiệm công thức máu tầm soát ung thư giúp kiểm tra các tế bào máu như hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu về số lượng, kích thước… Các tế bào máu có thể thay đổi bất thường (tăng cao hoặc giảm nhiều). Trong trường hợp đó, bác sĩ sẽ lấy máu để tiến hành phân tích dưới kính hiển vi.
c. Xét nghiệm chất điện giải và ure
Xét nghiệm này chủ yếu kiểm tra chức năng thận. Nhờ đó, bác sĩ sẽ nắm rõ tình trạng sức khoẻ bệnh nhân và đưa ra những chỉ định, phương pháp điều trị tốt nhất.
d. Xét nghiệm huyết đồ
Đây là một xét nghiệm giúp bác sĩ có thêm nhiều cơ sở để chẩn đoán bệnh từ việc quan sát hình dạng, kích thước tế bào máu.
5. Lời khuyên giúp bạn đề phòng bệnh ung thư
Bên cạnh xét nghiệm tầm soát ung thư, bạn cần chủ động thay đổi lối sống, sinh hoạt để có một sức khỏe tốt nhất. Dưới đây là một số lời khuyên giúp giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư mỗi ngày:
- Chế độ ăn uống, dinh dưỡng phù hợp: ăn nhiều rau quả. Hạn chế các thực phẩm như chất béo, thịt đỏ, thức ăn nhiều muối, thực phẩm nhiều đường… Không ăn thực phẩm mốc, ôi thiu.

Chế độ ăn uống, dinh dưỡng phù hợp
- Tránh sử dụng các thực phẩm nhiễm hóa chất, thuốc trừ sâu, thuốc tăng trọng…
- Không hút thuốc lá, thuốc lào, không sử dụng rượu bia, các chất kích thích…
- Xây dựng chế độ tập luyện, nghỉ ngơi hợp lý.
- Giữ tinh thần luôn thoải mái, tích cực.
- Sinh hoạt tình dục lành mạnh, an toàn.
- Thực hiện tiêm chủng đầy đủ: viêm gan B, HPV,…
6. Xét nghiệm sàng lọc ung thư ở đâu?
Phần lớn mọi người đều không nắm rõ những dấu hiệu cảnh báo về các loại ung thư. Đặc biệt là khi các bệnh lý không có triệu chứng điển hình và các triệu chứng bên ngoài có vẻ không liên quan. Xét nghiệm sàng lọc ung thư sớm có thể giúp bạn đưa ra phương án điều trị kịp thời và bảo vệ sức khoẻ.
Hiện nay, ở hầu hết các bệnh viện lớn, phòng khám và các cơ sở tư nhân đều cung cấp các gói xét nghiệm, xét nghiệm sàng lọc tìm chất chỉ điểm ung thư tại nhà và tại phòng khám. Vì vậy rất tiện lợi cho người dân sử dụng.
Tuy nhiên, để tiến hành xét nghiệm máu nhanh chóng và cho kết quả chính xác, bạn nên tìm đến các cơ sở y tế, bệnh viện uy tín có đội ngũ y bác sĩ chuyên môn cao, trang thiết bị y tế hiện đại.
IVIE - Bác sĩ ơi hiện là đối tác kết hợp với hầu hết các bệnh viện lớn trên toàn quốc, giúp bạn chủ động đặt lịch khám – xét nghiệm nhanh chóng ngay tại nhà. Mọi thông tin chi tiết cần tư vấn, vui lòng liên hệ IVIE - Bác sĩ ơi để được hỗ trợ tốt nhất.
Thông tin trên IVIE - Bác Sĩ Ơi và các trang liên kết không thay thế cho lời khuyên y tế, chẩn đoán hoặc điều trị từ các chuyên gia y tế. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tư vấn với dược sĩ hoặc bác sĩ về bất kỳ sản phẩm nào bạn đang sử dụng hoặc dự định sử dụng. Công ty TNHH 1 thành viên ISOFHCARE không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thông tin nào chưa chính xác hoặc việc sử dụng sản phẩm mà không có sự tư vấn của bác sĩ, chỉ dựa trên thông tin từ chúng tôi.