icon diamond
IVIE - Nền tảng đặt lịch khám online hàng đầu tại các bệnh viện tuyến trung ương, phòng khám uy tín, xét nghiệm tại nhà và lựa chọn bác sĩ theo yêu cầu với quy trình khám ưu tiên, không lo xếp hàng, chờ đợi.

Một số cơ sở và yếu tố trong điều trị bệnh lao

Bệnh lao: còn được gọi với cái tên bệnh xã hội, bệnh truyền nhiễm là nỗi ám ảnh của nhiều người trong hàng thập kỷ qua. Nhưng sự phát triển của y học hiện đại, bệnh đang ngày càng được chẩn đoán và phát hiện sớm. Bên cạnh đó tỷ lệ phần trăm thành công tăng cao trong điều kiện bệnh nhân tuân thủ đúng nguyên tắc và phác đồ điều trị. Mỗi bệnh nhân sẽ có phác đồ điều trị riêng phụ thuộc vào độ tuổi, sức khỏe và tình trạng kháng thuốc của người đó. Hãy cùng ISOFHCARE tìm hiểu bệnh lý qua bài này nhé

1. Tình hình bệnh lao

Lao là một bệnh truyền nhiễm. Nguyên nhân và cơ chế gây bệnh đã được biết rõ và ngày càng được nghiên cứu sâu.

Lao là một bệnh truyền nhiễm. Nguyên nhân và cơ chế gây bệnh đã được biết rõ và ngày càng được nghiên cứu sâu.

Từ khi streptomycin được đưa vào sử dụng điều trị bệnh lao, đến nay đã có hàng chục loại thuốc chống lao. Bất kỳ cơ quan nào trong cơ thể bị tổn thương lao đều có thể được điều trị khỏi bằng thuốc chống lao.

Bệnh lao được điều trị nội khoa là chính. Điều trị ngoại khoa chỉ áp dụng trong một số trường hợp.

Bệnh lao thường để lại các di chứng, bệnh càng kéo dài di chứng càng nặng nề, ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng lao động của người bệnh, vì vậy phát hiện và điều trị bệnh càng sớm càng tốt.

Vi khuẩn lao có tính kháng thuốc, có khả năng kháng lại với tất cả các thuốc chống lao. Các thuốc chống lao hiện nay đang dùng đã được phát minh từ đâu, thuốc mới nhất cũng được tìm ra cách đây hơn 30 năm, không kể các thuốc hiện nay đang nghiên cứu. Thêm vào đó và việc chẩn đoán và điều trị bệnh tùy tiện vì thế bệnh lao kháng thuốc ngày càng nhiều.

Loài người đang ra sức tìm tòi những thuốc chống lao mới và những phương pháp điều trị hữu hiệu hơn.

Điều trị bệnh lao nhằm những mục đích: khỏi bệnh, giảm tỷ lệ tử vong, giảm tỷ lệ kháng thuốc cũng như sự giảm lây truyền trong cộng đồng và cuối cùng là thực hiện ước mơ của loài người là thanh toán bệnh lao.

2. Một số cơ sở trong điều trị lao

a. Cơ sở vi khuẩn học

Một số cơ sở trong điều trị lao

- Tính đột biến kháng thuốc của vi khuẩn: Qua nghiên cứu tác dụng của thuốc với vi khuẩn lao người ta thấy rằng vi khuẩn phát hiện đến một mức độ nhất định sẽ xuất hiện một số vi khuẩn kháng thuốc và phát triển thành chủng kháng thuốc. Đó là hiện tượng đột biến kháng thuốc còn gọi là kháng thuốc tự nhiên của vi khuẩn.

Hiện tượng vi khuẩn lao đột biến kháng thuốc xảy ra với tất cả thuốc chống lao. Tùy từng thuốc mà tỷ lệ đột biến kháng thuốc của vi khuẩn có khác nhau.

Quần thể vi khuẩn lao càng lớn, số lượng vi khuẩn kháng thuốc càng cao. Một số bệnh nhân lao mặc dù chưa được điều trị trong cơ thể đã có những vi khuẩn kháng thuốc.

Qua nghiên cứu các bệnh phẩm lấy được từ bệnh nhân lao chưa được điều trị người ta thấy số lượng vi khuẩn lao khác nhau tùy theo từng loại tổn thương.

Trong quá trình điều trị bệnh lao nếu chỉ dùng một thuốc chống lao thì các vi khuẩn nhạy cảm với thuốc bị diệt, một số vi khuẩn đột biến kháng thuốc sẽ tồn tại và phát triển thành một chủng kháng thuốc. Nhưng nếu trong quá trình điều trị khi phối hợp nhiều loại thuốc chống lao sẽ làm giảm khả năng đột biến kháng thuốc của vi khuẩn lao.

Như vậy nguyên tắc đầu tiên trong điều trị bệnh lao là phải phối hợp với các thuốc chống lao để tránh hiện tượng kháng thuốc thứ phát.

- Chuyển hóa của vi khuẩn: Chuyển hóa của vi khuẩn lao tùy theo loại tổn thương. D. Mitchison và J.M Dickinson tại Hội nghị chống lao quốc tế lần thứ 24 tại Brucxen- Bỉ đã chia quần thể vi khuẩn lao trong các tổn thương thành 4 nhóm.

  • Nhóm A: Nhóm này dễ bị các thuốc chống lao tiêu diệt.
  • Nhóm B: Nhóm này chỉ có rifampicin và INH là có tác dụng.
  • Nhóm C: Chỉ có pyrazinamid là phát huy tác dụng tốt.
  • Nhóm D: Những vi khuẩn lao ‘nằm ngủ’, các thuốc chống lao không có tác dụng. Số lượng vi khuẩn của nhóm này ít, có thể bị tiêu diệt bởi hệ thống miễn dịch của cơ thể.

Các thuốc chống lao có khả năng diệt nhanh vi khuẩn lao thuộc nhóm A, nhưng rất khó với nhóm B và nhóm C. Vì vậy phải điều trị lâu dài nhằm tiêu diệt triệt để nhóm B và nhóm C tránh hiện tượng tái phát bệnh.

- Cơ chế tác dụng của thuốc chống lao: Qua nghiên cứu người ta thấy rằng các thuốc chống lao tác động và nhiều quá trình sinh học của vi khuẩn lao.

b. Cơ sở dược lý

- Liều lượng và nồng độ thuốc: Tác dụng diệt khuẩn của thuốc phụ thuộc vào nồng độ thuốc đạt được trong huyết thanh và trong tổn thương. Các nồng độ này liên quan trực tiếp đến liều lượng thuốc và cách dùng thuốc.

Nồng độ thuốc trong huyết thanh

  • Nồng độ huyết thanh tối đa: Nồng độ này khác nhau tùy theo từng thuốc và liều lượng thuốc, với nồng độ này thuốc có tác dụng diệt khuẩn mạnh nhất. Các thuốc chống lao khi vào cơ thể thường đạt được đỉnh huyết thanh sau 3 giờ.
  • Nồng độ ức chế tối thiểu của thuốc: Là nồng độ thấp nhất của từng loại thuốc có khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn lao. 

Nồng độ thuốc trong tổn thương rất quan trọng vì là nơi thuốc tác động trực tiếp với vi khuẩn lao: Trong điều trị khi phối hợp các thuốc chống lao với nhau, liều lượng thuốc phải là liều đủ tác dụng vì không có sự cộng lực tác dụng giữa các thuốc phối hợp với nhau. Không nên vì phối hợp thuốc mà giảm liều của mỗi thuốc.

- Thời gian tiềm tàng của thuốc

Là thời gian vi khuẩn phát triển trở lại môi trường không có thuốc sau khi bi tác động của một số thuốc chống lao trong một khoảng thời gian nhất định.

Cơ địa bệnh nhân

- Cơ địa bệnh nhân

Trước đây khi chưa có thuốc chống lao đặc hiệu, yếu tố cơ địa bệnh nhân và các yếu tố khác: tuổi, giới, nghề nghiệp, tình trạng làm việc quá sức, rối loạn nội tiết rất được quan tâm vì các yếu tố đó có tác động đến sự xuất hiện, diễn biến và kết quả điều trị của bệnh nhân lao.

Ngày nay nhờ thuốc chống lao đặc hiệu các yếu tố trên chỉ còn vai trò thứ yếu.

Người ta nhận thấy rằng: khả năng acetyl hóa ở gan làm INH mất tác dụng và tai biến của thiacetazon với người bệnh lao khác nhau tùy theo chủng tộc và từng vùng trên thế giới.

Tải ứng dụng ISOFHCARE để đặt khám trực tuyến với bác sĩ hoặc gọi đến hotline 1900638367 để được hướng dẫn sử dụng ứng dụng!

Cẩm nang ISOFHCARE cung cấp cho bạn các bí quyết khám bệnh tại Hà Nội và Hướng dẫn khám bệnh tuyến trung ương với những thông tin đắt giá và chính xác nhất.

Chúc bạn và gia đình luôn mạnh khỏe!

Chuyên mục:
IVIE | Ngày đăng 27/11/2021 - Cập nhật 27/11/2021

ĐẶT KHÁM DỄ DÀNG VỚI IVIE

CHUYÊN MỤC CẨM NANG